سوالات كليات اقتصاد استاد قديمي جلسه اول 28/8/90

جامعه بشري از سه حوزه اقتصاد، سياست و فرهنگ تشكيل مي‌شود.
جامعه‌اي كه اولويتش اقتصاد باشد جامعه غربي ناميده مي‌شود حتي اگر در شرق باشد.
در جامعه‌ي اسلامي الويت با فرهنگ اسلامي است.
آدام اسميت استاد فلسفه بود كه در سال 1775 كتاب ماهيت ثروت ملل را نوشت.
ريشه و ماهيت ثروت ملل را در داشتن طلا و نقره مي‌داند و لازمه كسب طلا و نقره توسعه تجارت و افزايش توليد است. مثلا پارچه توليد و صادر كند طلا بگيرد.

چرا علم اقتصاد به وجود آمد.؟

 براي اثبات مديريت و پاسخ قانع كننده براي مديريت دولتي يا بخش خصوصي علم اقتصاد به وجود آمد.

q=f (l-k)= توليد

توليد = سرمايه و نيروي كار

 (Q= نماد توليد)

 (f= نماد تابع)

 (L= نماد نيروي كار)

 (K= نماد سرمايه)
انسان به دنبال تامين خواسته‌اش است نه رفع نياز‌هايش .

اما خواسته‌هايش نا محدود است و منابع و شرايط و امكانات ما محدوداست

 اگرانسان به دنبال رفع نياز بود علم اقتصاد به وجود نمي‌آمد.
علم اقتصاد چيست؟

علمي كه بتواند حداكثر اهداف و خواسته‌ها را با توجه به محدوديت منابع تامين كند را علم اقتصاد گويند.

براي همين علم اقتصاد را علم تخصيص بهينه منابع نيز مي‌گويند.
اهداف و خواسته ها ← نامحدود ↔ علم اقتصاد ↔ محدود → امكانات

راههاي اقتصادي: 1- تطبيق هدف 2- شناسايي منابع، امكانات، مشكلات وپيدا كردن راهي براي رسيدن به هدف (عمل به علم)

جلسه دوم 5/9/90
1775J آدام اسمیتÜJبزرگترین بحران اقتصادی که به بحران کبیرمعروف شد1929Ü شروع شد

بحران کبیر 6 سال طول کشید.1935Ü پایان بحران کبیر کهÜپس از این جنگ جهانی دوم شروع شد

- بخش خصوصی برای تولید بیشتر

 Q=F(L , K) همین باعث می شود که در انگلستان و فرانسه کارگر بیشتر، سن کارگر پایین، زنان خانه دار نیز درکارخانجات نساجی به کار گرفته می شوند.

در نظام اقتصاد سرمایه گذاری درآمد سرمایه دار افزایش پیدا می کند و کارگر با حقوق بخور و نمیر زندگی می کند.(قانون حداقل دستمزد کارگرها) (استثمار کارگران در فیلم ها و نوشته های نویسندگان اروپایی) کاملا به تصویر کشیده و نوشته شده است. وظیفه دولت در نظام اقتصاد سرمایه داری، یا خصوصی سازی یا آزادی کلاسیک.(درآمد بیشتر برای سرمایه دار و نان بخور و نمیر برای کارگر)
- اندیشمندان بلوک غرب می گویند فرد مهم تر از جمع (احتماع) است. با این استدلال که فرد است که جمع را می سازد. طرفداران این دیدگاه می گویند مالکیت خصوصی مهم و محترم است.
- در جامعه اقتصادی اولویت با اقتصاد است نه با فرهنگ، استعمار به دو دلیل توجیه اقتصادی دارد. 1- بازار فروش برای تولیدات خود. 2- مواد اولیه و انرژی ارزان، برای تولید بیشتر، برای تامین این دو خواسته به کشورهای ضعیف حمله می برد.
- دولتها سه وظیفه اساسی دارند. 1- تامین کالاها و خدمات عمومی مثل پارکها، ورزشگاهها، جاده، بهداشت، آموزش، تامین امنیت داخلی و تامین امنیت خارجی. منافع اجتماعی ایجاب می کند که این ها نباید به بخش خصوصی سپرده شود.
( در بحران کبیر،کنز دانشجویی در انگلستان پیشنهادی به دولت داد.چاله کندن و چاله پرکردن)
- مارکس می گوید مالکیت جمعی مهمتر از مالکیت خصوصی است. بلوک شرق همه چی دولتی است و در بلوک غرب هم دولتی و هم خصوصی است. کمونیستها فقط دولتی است. مثلا به یک کارگر که توان بالایی داشت سه برابر کار می کرد به اندازه نیازش که دولت تشخیص می داد در واقع یک 3/1 کارش دستمزد دریافت می کرد. مثلا می خواست عدالت محض و مساوات را برقرار کند. برای همین انگیزه در مردم از بین رفت و همین باعث شکست شوروی شد. در سال 1994 نظام کمونیستی ازهم پاشید .

- اولین وظیفه دولتها، وظیفه تخصیص بهینه منابع یعنی اقتصادی رفتار کردن، است
- دومین وظیفه، وظیفه تثبیتی است. یعنی ثبات اقتصادی را فراهم کنند.
- سومین وظیفه، وظیفه توزیعی است. یعنی درآمد و ثروت بین جمعیت بطور عادلانه تقسیم گردد.

11 سپتامبر 2001 انفجار برج دوقلو و شروع جنگ، حمله به افغانستان، عراق، قیمت نفت بالا، بنزین گران، 2008-2011 کارخانه خودروسازی ورشکست...

كليات اقتصاد، اقتصاد خرد و كلان

اقتصاد خرد به چه چيزي مي‌پردازد؟ رفتار و تئوري توليد كننده، رفتار و تئوري مصرف كننده و تئوري بازار (عرضه و تقاضا) در واقع نقطه تلاقي توليد و مصرف.
اقتصاد كلان، به چه چيزي مي‌پردازد ؟ اقتصاد كلان، وظيفه و نقش دولت را آناليز مي‌كند. در واقع تحليل وظايف دولت.
تئوري مصرف كننده: هدف را مشخص كنيم. (منظور از هدف، خواسته است. مثل پوشاك، خوراك، مسكن...) كه نامحدود است و منابع  و امكانات ما محدود.
محدوديت مصرف كننده چيست؟ قيمت كالا، درآمد و ميزان كالا.
تعريف مطلوبيت (سليقه): رضايت خاطر ناشي از مصرف كالا وخدمات مطلوبيت است.
با رسم نمودار شرط تعادل براي مصرف كننده را نشان دهيد. نقطه تعادل را بكشيد.



عوامل موثر بر مقدار تقاضا رابنويسيد.

 قيمت كالا، درآمد مصرف كننده، قيمت كالاهاي مرتبط، (مستقل، مكمل، جانشين) ميزان جمعيت، شرايط اقليمي، تبليغات، سليقه يا مد، انتظارات بدبينانه، پرستيژ وتجمل گرايي.

كالاهاي مرتبط : اگر قيمت كالايي مثل گوشت گران بود، از كالاهاي مشابه، يا جايگزين مثل سويا استفاده مي كنيم. در مورد مكمل، اگر قيمت كالايي تغيير پيدا كند. مكمل آن نيز تغيير مي‌كند.
رابطه معكوس: هرچه قيمت بالاتر برود مصرف پايين تر مي آيد. در آمد بيشتر مصرف بيشتر، اما نه هر كالايي، مثلا مصرف سيب زميني كم اما گوشت و برنج بالا مي‌رود. در واقع مصرف كالاهاي پست كاهش و كالاهاي با ارزش و گران افزايش پيدا مي كند.

19/9/90 كليات اقتصاد
منظور از قانون تقاضا: با فرض ثابت بودن ساير شرايط در صورتي كه قيمت كالايي تغيير كند. مقدار تقاضا در جهت عكس آن تغيير خواهد كرد.

نمودار رابطه معكوس قيمت كالا و مقدار تقاضا                                       

Px                                                        Qx

اگر قیمت بالا رود تقاضا کاهش

اگر قیمت کاهش یابد تقاضا افزایش

Q_x= (P_X, M ,P_Y)

عرضه تغيير متغير وابسته عرضه تغيير متغير مستقل

كشش يا حساسيت: كشش مفهومي است كه كمك مي‌كند شدت رابطه را ارزيابي كنيم. در صد تغيير متغير وابسته تقسيم بر متغير مستقل.

كشش =

 در حالت كلي: درصد تغيير متغير وابسته تقسيم بر متغير مستقل = كشش
حساسيت افراد در تفاوت قيمتها در آمد 10% افزايش هزينه 50% افزايش كشش بالا، در غير اينصورت يا برعكس باشد حساسيت كم است.

اگر 20% در آمد مصرف كننده افزايش يابد و مقدار تقاضا 30% افزايش داشته باشد. مطلوب است محاسبه كشش درآمدي تقاضا


اگر 20% درآمد افزايش يابد 5/1 تقاضا بيشتر مي‌شود.

اگر درآمد مصرف كننده 20% افزايش يابد مقدار تقاضا 10% كاهش خواهد يافت. كشش درآمدي تقاضا را محاسبه كرده و نوع كالا را مشخص كنيد.

اگر قيمت كالايي 10% افزايش يابد مقدار تقاضا 20% كاهش خواهد يافت. كشش قيمتي تقاضا را حساب كنيد.

هدف ازمصرف، مطلوبیت
هدف ازتولید، بهره وری
1- از محدودیتها- قیمت عوامل تولید، قیمت نیروی کار (حقوق)
2- دومین عامل تولید، قیمت سرمایه (بهره، ربا)

 Tc=P_L *L + P_k *Kهزینه کل

دستمزد کارگر= PL
هزینه کل = TC
نیروی کار= L
سرمایه = K
1- هدف تولید کننده چیست؟ تولید بیشتر و بهره وری بیشتر
2- محدودیتهای تولید کننده چیست؟ قیمت نیروی کار(حقوق) و قیمت سرمایه (بهره)

اگر راه حل پيدا شود مي‌گوييم رفتار اقتصادي است.
با رسم نمودار نقطه تعادل توليد را نشان دهيد.
Q_x=مقدار عرضه يا توليد
P_x= قيمت كالا

نمودار مصرف با X ,Y نمودار تولید با K,L نشان داده می شود.

شیب تابع تولید با شیب تابع هزینه یکی می باشد

(وقتی مماس باشد تعادل تولید ایجاد می شود)

عوامل موثر بر مقدار عرضه یا تولید یک کالا چیست؟ قیمت خود کالا، قیمت مواد اولیه (واسطه ای)، هزینه نیروی کار، هزینه سرمایه (بهره بانك)، شرایط اقلیمی، تكنولوژي، مديريت (بيشترين سهم را دارد)،
تحريم اقتصادي.






3- تعریف قانون عرضه: مکان هندسی ترکیبات مختلفی از قیمت و مقدار عرضه است که با فرض ثابت بودن سایر شرایط در صورتی که قیمت کالایی تغیر کند مقدار عرضه در همان جهت تغیر خواهد کرد. (مهم)

بهره وری چیست؟ (تعریف قدیم) نسبت تولید به نیروی کار، می شود بهره‌وری

ستاده یا خروجی بر داده یا ورودی  Q=F (L , K)
Q= تولید، تابعی از F،  نیروی کارL و سرمایه k می باشد.

بهره وری= تولید(Q) بر سرمایه(K)
بهره وری = تولید(Q) بر نیروی کار(L)
تعریف جدید بهره وری= اثر بخشی ضربدر کارایی، ترکیب اثر بخشی با کارایی = بهره وری
اثربخشی= انجام دادن کارهای درست، کارایی = درست انجام دادن کار، اگر کار درست را درست انجام دهیم می شود بهره وری
بهره وری درست انجام دادن کارهای درست، یعنی مدیریت، استراتژیک

سخترين و مهم‌ترين بحث اقتصاد (خيلي مهم)
مراحل توليد

اگر نيرو كمتر از L₁ بود استخدام مي‌كنيم
و اگر بيشتربود تعديل نيرو‌مي كنيم.

با رسم نمودار مراحل توليد / نواحي اقتصادي را توضيح دهيد.
نمودار بهره‌وري: شيب خطوط كه از روي منحني به مبداء مختصات رسم‌مي شود،
ميزان بهره وري را نشان مي‌دهد.

هزينه كل TC= شامل هزينه‌هاي جاري(متغير) + هزينه هاي ثابت (سرمايه گذاري اوليه)

TFc+TVC=TC هزينه كل

هزينه ثابت چيست؟ سرمايه گزاري‌هاي اوليه مثل جا و وسايل اوليه
هزينه متغير چيست؟ سرمايه هاي جاري مثل حقوق كاركنان ...
هزينه كل شامل چه هزينه‌هايي است؟ هزينه‌هاي متغير و ثابت
قيمت تمام شده چيت؟ كل هزينه تقسم بر كل توليد، هزينه متوسط يا قيمت تمام شده يا AC

تعريف بازار: جايي است كه توليد و مصرف(عرضه و تقاضا)(خريدار و فروشنده) با هم برخورد مي كنند.
MAX → ☺ ← ساختار بازار
هزينه – درآمد = سود

علل توسعه نيافتگي اقتصاد ايران راتوضيح و راههاي آنر بگوييد؟
1. تقليد  2. سياست‌هاي سختگيرانه  3. ساختارها

انواع ساختار بازار را نام ببريد.1.رقابتي/ رقابتي كامل 2. رقابت انحصاري(تبليغات) 3. انحصار دوجانبه يا چند جانبه مثل خودرو 4. انحصار طبيعي مثل انرژي چون سرمايه كلان مي‌خواهد دولتي است. 5. انحصاري /انحصار كامل

شرايط بازار رقابت كامل: 1. تعداد خريداران و فروشندگان بسيار زياد باشد. (عرضه وتقاضا. بازار تعيين قيمت كند نه دولت) 2. ورود و خروج به بازار آزاد باشد (براي هر چيزي مجوز نخواهند) 3. اطلاعات كامل  در اختيارهمگان قرار گيرد. 4. كالاها همگن باشند (قابل تشخيص نباشد، درجه 1 و2 يك‌جور باشد)
بازار رقابتي: بازاري است كه دولت در آن تعيين قيمت نمي‌كند. بازار تعيين قيمت مي‌كند.

 شرايط بازار انحصار كامل: 1. تنها يك فروشنده(توليد كننده) داشته باشد، 2. ورود و خروج ممنوع، 3. اطلاعات كاملا محرمانه باشد، 4. كالاها همگن باشند(شرط مشترك بازار رقابتي و انحصاري)
شرايط بازار انحصاري خريد هم همين است با اين تفاوت كه تنها يك خريدار داشته باشد.

سوال مهم امتحاني← ارتباط بين درآمد و قيمت  را بنويسيد.

TR  =  P_x   ×  Q_x
نماد مقدار× نماد قيمت = درآمد

در صورتي كه مردم كشش داشته باشند فروشندگان قيمت را كاهش مي‌دهند. (راه افزايش درآمد كاهش قيمت است)

ارتباط قيمت را درآمد را با جزئيات بنويسيد (مهم)

اقتصاد كلان
1- انواع بازار در اقتصاد كلان: 1. بازار كالاها و خدمات / محصولات 2. بازار كار / اشتغال 3. بازارهاي مالي الف. بانك نماينده بازار پول ب. بورس نماينده بازار سرمايه
(در اقتصاد خرد به تعداد كالاها وخدمات بازار داريم)

2- با رسم نمودار ساده ترين شكل/فرم اقتصاد كلان را توضيح دهيد.

جلسه هشتم

GDP→ توليد ناخالص داخلي
GNP→توليد ناخالص ملي  
∑= P_i + Q_i زيگما يعني جمع ارزشها

مثال

GDP=400ارزش همه كالاها

تعريف GDP , GNP  در امتحان مي آيد.
GDP: مجموع ارزش نهاي (∑) كالاها و خدمات توليد شده در داخل مرزهاي جغرافيايي يك كشور طي يك سال مالي معين را، توليد ناخالص داخلي آن كشور يا GDP مي‌گويند.
GNP: مجموع ارزش نهايي (∑) كالاها و خدمات توليد شده توسط عوامل توليدي يك كشور طي يك سال معين را توليد ناخالص ملي مي گويند.

منظور از رشد اقتصادي چيست؟ تغييرات GDP در طي زمان را رشد اقتصادي مي‌گويند. مثلا كشوري در سال گذشته 400 ميليون دلار امسال 440 ميليون دلار درآمد داشته يعني 10% افزايش و رشد اقتصادي داشته است.

ارزش افزوده يعني چه؟ يعني ارزش نهايي محصول در هر مرحله از توليد و ارزش مواد اوليه و واسطه‌اي در توليد آن محصول. ايراد= ايجاد تورم. نفع= پولداراني كه مصرف زياد دارند ماليات بيشتر مي‌دهند.
  نان     →      آرد       →      گندم    →    بذر 
130    ↓10     120               100                   70

30 =70 – 100 اين 4% ارزش افزوده بخش كشاورزي و 10ارزش افزوده

جهاد اقتصادي حتمان در امتحان مي‌آيد
جهاد چهارتا شاخص دارد. 1. هدف (رفع مانع و برخورد با مانع) 2. تلاش با حداكثر توان 3. مشاركت همگان (غير نظامي ) نظامي كفايي 4. نيت (در راه رضاي خدا)

پديده تورم: افزايش تدريجي و مستمر قيمت كالاها و خدمات موجود در سبد خانوارهاي شهري و روستايي طي يك سال معين را تورم مي‌گويند.

ريشه‌هاي تورم در چيست؟ افزايش تقاضا كل، افزايش جمعيت، كاهش عرضه كل، ضعف مديريت، انتظارات بدبينانه، و مهمتر از همه كسري بودجه دولت.

ثابت كنيد چرا كسر بودجه عامل تورم است. چاپ اسكناس باعث افزايش حجم پول مي‌شود اما سرعت گردش پول (تعداد مبادلات در اقتصاد) تغيير نمي‌كند. رشد اقتصادي شايد 10% افزايش داشته باشد ولي شخاص قيمت بالا مي‌رود. اگر رشد چاپ پول بيش از رشد اقتصادي باشد شاخص قيمت افزايش پيدا مي‌كند.

نقدينگي چيست؟ حجم پول باضافه‌ي سپرده‌هاي غير ديداري (حساب پس انداز، اوراق مشاركت مثل بورس، اوراق بهادار را نقدينگي مي‌گويند. حجم پول را با M نشان مي‌دهند

M  ×  V  =  P نظريه مقدار پول 

M= حجم پول  V = سرعت گردش پول، P= شاخص قيمت،  Y= توليد ملي