اصول و فنون مصاحبه، استاد آقای ملکی

به نام خدا

جلسه اول ۲۸/۱۱/۹۱
موضوعات تحقیق اصول و فنون مصاحبه:
۱- راهکارهای جلب اعتماد در مصاحبه
۲- ضرورت و اهمیت مصاحبه چهره به چهره یا رو در رو (فیس تو فیس) در گزینش و انتخاب افراد
۳- یک مورد مصاحبه با یک شخصیت علمی، مذهبی، خلاقیت یا کارآفرین
۴- بک موضوع دلخواه اما مرتبط با اصول و فن مصاحبه، قبل از آماده کردن، موضوع را با استاد در میان بگذارید.

مواردی که در تحقیق باید رعایت شود:
ذکر منابع،
مقدمه،
نتیجه گیری و حداقل ۵ صفحه باید باشد. ۱۵ دقیقه وقت برای ارائه در اختیار دارید.

۴. امتحان از ۱۵ نمره می باشد و حداکثر ۵ تا سوال سه نمره ای خواهد آمد. مدت پاسخگویی ۴۵دقیقه می باشد.

کتابی لازم نیست تهیه کنید استاد خود به شما جزوه خواهند داد.

در رابطه با اصول و فنون مصاحبه سوالی ندادند و فقط توضیحاتی در زمینه جلب اعتماد در بزرگسالان برای مصاحبه و ایجاد انگیزه در کودکان برای تشویق به مصاحبه اشاره کردند.

با آرزوی موفقیت همچون ترم های گذشته
رضوانی فر

جلسه دوم ۵/۱۲/۹۱
۱- تعریف مصاحبه از نظر "کاهن و کانل": گفتگوی حداقل دو نفر برای کسب اطلاعات به منطور رسیدن به اهداف معین که از طرف مصاحبه گر شروع شده و متمرکز بر یک موضوع و یا محتوا می باشد.

۲- مراحل اجرای مصاحبه:
۱. تهیه یا انتخاب  ابزار برای مصاحبه شامل: تلفن، پرسشنامه، جملات پرسشی، نمادها
۲. هدایت مصاحبه ( ایجاد انگیزه در مصاحبه) برای هر دو طرف
۳. ثبت پاسخ ها، یادداشت برداری از مصاحبه انجام شده که می تواند به صورت ضبط صوتی، الکترونیکی، اغذی یا قلمی باشد.
۴. تهیه و تنظیم کدهای عددی، سوالها در مصباحبه باید عددی باشد و براساس آن به تناسب درصد و یا فراوانی مقایسه شود.

جلسه سوم ۱۲/۱۲/۹۱

۳- اركان مصاحبه:۱. مصاحبه گر ۲. مصاحبه شونده ۳. موضوع مصاحبه (استخدامي، برطرف كننده اختلالات رفتاري دانش آموز يا حراستي...) ۴. هدف از مصاحبه ۵. ابزار مصاحبه (پرسشنامه، ميكروفن، تلفن) 

۴- دلايل مصاحبه: ۱. كسب اطلاعات و اخبار ۲. شناخت فرد مصاحبه شونده ۳. رفع ابهام ۴. ايجاد ارتباط صميمي براي رفع اشكال ۵. بزرگ كردن يك موضوع ۶. مستند كردن اخبار و اطلاعات ۷. آشنايي با بيوگرافي مصاحبه شونده ۸. براي تامين منافع و امنيت ملي ۹. كوچك كردن يك موضوع ۱۰. ايجاد فضاو جو ويژه (عصبي كردن يا خشود سازي) ۱۱. مخاطب يابي و مخاطب شناسي (بين ۱۰ نفر يكي را انتخاب كردن)

جلسه چهارم ۱۷/۰۱/۹۲

 انواع سوال‌ها در مصاحبه:
۱.سوال‌هاي بسته پاسخ،اين گونه سوالات بيشتر براي اطلاعات، نگرش‌ها، اعتقادات به كار مي‌رود.
مزاياي اين روش: سرعت عمل در استخراج، كدگذاري، نمره گذاري، و تحليل آنها مي‌باشد كه مي‌تواند به صورت دو گزينه‌اي و يا چند گزينه‌اي باشد. مثل آيا شما در كنكور شركت كرديد يا نه؟ يا ميزان تصيلات شما چقدر است؟الف) ابتدائي ب) راهنمائي ج) دبيرستان د) دانشگاه
در اين گونه سوالات، بايد سوالها با يكديگر هم پوشي داشته باشند. مثل كداميك از ميوه‌ها داراي كالري بيشتري است؟ الف) سيب ب) موز ج) گلابي د) انگور

۲- سوال‌هاي باز پاسخ، اين گونه سوال‌ها داراي پاسخ‌هاي طولاني و تشريحي است و بيشتر فردي و شخصيتي است. مشكل عمده اين گونه سوالات، تفسير آنها مي‌باشد كه زمان بيشتري براي پاسخ دادن نياز دارد. پاسخ دهندگان خيلي راغب به پاسخ نيستند.
مزاياي اين گونه سوال‌هاي باز پاسخ، آزادي عمل براي پاسخگويي وجود دارد. امكان پيگيري از طرف مصاحبه گر وجود دارد.
معايب سوال‌هاي باز پاسخ، تفسير مشكل، نتيجه گيري مشكل، بي ثباتي در پاسخ.
جلسه چهارم ۲۴/۰۱/۹۲

اهداف مصاحبه:
۱. جمع‌اوري اطلاعات:بخش عمده‌اي از مصاحبه‌ها براي اخذ اطلاعات شخصي، شغلي و يا اجتماعي، سياسي و فرهنگي مي‌باشد.
۲. جهت ارزيابي و ارزشيابي: اين گونه مصاحبه براي شناخت ويژگي‌هاي شخصيتي و روحي و رواني‌افراد و همچنين ميزان توانمندي او در حوزه‌هاي علمي، سياسي و غيره مي‌باشد.
۳. مصاحبه اقناعي: هدف از مصاحبه ايجاد رضايتمندي در مخاطب براي ادامه كار و غيره مي‌باشد.
۴. مصاحبه راهنمايي و مشاوره: هدف از اين مصاحبه راهنمايي افراد به صراط مستقيم مي‌باشد.
۵. مصاحبه معارفه‌اي و يا توديعي: در اينگونه مصاحبه‌ها براي افرادي كه صاحب پست و مقام مي‌شوند و با بركنار مي‌شوند (توديعي) صورت مي‌گيرد.
۶. مصاحبه استخدامي: اينگونه مصاحبه ها در راستاي توانمندي جسمي و فكري افراد براي گزينش به تناسب شغلي كه انتخاب مي‌شود مثل معلمي كه بايد نابينا، كر و لال نباشد.

زمان و مكان مصاحبه
۱. مكان بايد براي مصاحبه گر و مصاحبه شونده رو در رو يا face to face باشد.
۲. هر دو طرف، لباس مناسب داشته باشند.
۳. همراه با لبخند باشد.
۴. سكوت باشد.
۵. همراه با شوخي باشد.
۶. اجازه صحبت كردن به او (مصاحبه شونده) داده شود.
از نظر زماني تفاوت نمي‌كند مگر اينكه نوع پرسش نامه براي مصاحبه جنايي - سياسي باشد. در غير اينصورت بهتر است زماني مصاحبه صورت گيرد كه مصاحبه شونده آمادگي لازم را داشته باشد.

سوال‌هاي پيگيري كننده: اين گونه سوال‌ها بيشتر براي كشف يك موضوع و رفع ابهام به صورت سلسله مراتبي از سوال‌هاي آسانتر تا به سوال‌هاي پيچيده‌ مي‌باشد. مثل تست "ري بن"

ويژگيهاي مصاحبه كننده: داشتن حس كنجكاوي، داشتن ذوق و استعداد نويسندگي مصاحبه‌گري، داشتن قدرت تفكر و تصميم گيري، صبور و بردبار بودن، داشتن اطلاعات و دانش و بصيرت در حوزه مربوطه،(مثل سوال‌هاي سياسي) پايبندي به اصول اخلاقي و حرفه‌اي، ريسك پذير بودن، غرور و تكبر نداشتن، متعصب نبودن، تحليل‌گر بودن.

ويژگيهاي محاصبه شونده: داشتن اطلاعات لازم، داشتن علاقه براي پاسخ‌گويي، احساس ذينفع بودن و به‌دست آوردن سود و درآمد.

مراحل فرايند يك مصاحبه: تعيين و مشخص كردن موضوع، مطالعه و شناخت موضوع، شناخت جايگاه حقيقي و حقوقي مصاحبه شونده، طراحي و تعيين پرسش‌ها، تعيين وقت مصاحبه.

موضوعات مصاحبه: كسب خبر، جمع‌آوري اطلاعات تكميلي، براي بايگاني،

هدف مصاحبه: كسب اطلاعات و روشن شدن ابهامات، هدف هر مصاحبه مي‌باشد.

ويژگيهاي پرسش در مصاحبه: پرسش‌ها بايد داراي هدف باشند، پرسش بايد صريح، روشن، و واضح باشد، شان و منزلت مصاحبه شونده رعايت شود، كلي گويي نباشد، پرسش‌ها بايد از يك نظم منطقي پيروي كند، سعي شود در پرسش‌ها فقط از گزينه بله و خير استفاده نشود، پرسش نبايد مركب باشد.

پرسش‌نامه‌ها از نظر كميت به چند دسته تقسيم مي‌شوند؟ به دو دسته كلي و جزئي:كلي، كه هدف از مصاحبه گرفتن پاسخ كلي است. و جزئي، كه هدف، كسب اطلاعات از جزئيات مي‌باشد.

عوامل موثر در طراحي پرسش چيست؟ شناخت قبلي مصاحبه شونده، هدف از مصاحبه، نوع مصاحبه، تكنيك‌ و روش‌هاي مصاحبه، تجربه مصاحبه كننده، زمان، مكان و مدت مصاحبه.

۳۱/۲/۹۲

انواع مصاحبه های تخصصی:
۱. مصاحبه ی سیاسی در حوزه حکومتداری، دولت، مملکت داری
۲. مصاحبه ورزشی در حوزه های ورزشی مثل فوتبال، والیبال ، تنیس،..
۳. مصاحبه های ادبی مانند شعرا، ادبا، و شعر...
۴. مصاحبه های علمی در حوزه دانشمندان، فیزیکدانان و ...
۵. مصاحبه های اقتصادی در حوزه تورم.
۶. مصاحبه های فرهنگی در حوزه جشنواره ها، آداب و رسوم...
۷. مصاحبه های اجتماعی در رابطه با ازدواج و آسیب های اجتماعی
۸. مصاحبه های پزشکی در حوزه سلامت انسان در جامعه
۹. مصاحبه های آموزشی در حوزه کتابهای درسی
۱۰. مصاحبه های پژوهشی که برای کشف ابهامات و حل مسئله به کار می رود.
مصاحبه‌ها ممکن است تلفیقی از چند مورد مذکور باشد مثل مصاحبه علمی، ادبی، هنری....

انواع ارتباطات در مصاحبه:
۱. ارتباط كلامي، كه از طريق زبان و به صورت گفتگو و رو در رو يا فيس تو فيس.
۲. ارتباط غير كلامي، كه از طريق دست، گردن، و صورت و چشم و ابرو صورت مي‌گيرد. هدف آن در مصاحبه بيشتر براي تكميل مطالب يا رد مطالب، و يا تاييد مطالب و يا داراي منظوري مي‌باشد. اينگونه ارتباطات بيشتر نشانگر شخصيت و حالات روحي و رواني و اجتماعي افراد اعم از افسردگي، اخمو يا خنده‌رو داراي نگاه مثبت نسبت به جامعه مي‌باشد.
در مصاحبه هر دو طرف (مصاحبه شونده و مصاحبه كننده) مد نظر مي‌باشد. همچنين ارتباطات غير كلامي بستگي به برداشت فرد از خود و يا ممكن است از جامعه باشد. پيامبر اكرم هميشه در ارتباطات كلامي و غير كلامي تبسم بر لب داشتند.

سلام دوستان در اینجا سوال هایی که استاد به اهمیت آنها در کلاس موقع درس دادن اشاره کردند، را به طور جداگانه گذاشتم. فراموش نکنید که خواندن این سوالها فقط باعث قبولی شما می شود اما اگر می خواهید نمره ۲۰ بگیرید بهتر است که همه جزوه را بخوانید. این سوالها را با تاکید بیشتر بخوانید

با آرزوی توفیق همه شما عزیران

سوالهای خیلی مهم فنون مصاحبه استاد ملکی

1- مصاحبه را تعریف کنید و مراحل اجرایی آن را نام ببرید.
گفتگوی حداقل دو نفر برای کسب اطلاعات به منطور رسیدن به اهداف معین که از طرف مصاحبه گر شروع شده و متمرکز بر یک موضوع و یا محتوا می باشد.
مراحل اجرایی مصاحبه:
۱. تهیه یا انتخاب  ابزار برای مصاحبه شامل: تلفن، پرسشنامه، جملات پرسشی، نمادها
۲.
هدایت مصاحبه ( ایجاد انگیزه در مصاحبه) برای هر دو طرف
۳.
ثبت پاسخ ها، یادداشت برداری از مصاحبه انجام شده که می تواند به صورت ضبط صوتی، الکترونیکی، اغذی یا قلمی باشد.
۴. تهیه و تنظیم کدهای عددی، سوالها در مصاحبه باید عددی باشد و براساس آن به تناسب درصد و یا فراوانی مقایسه شود.

2- اركان مصاحبه را نام ببرید.
1.مصاحبه گر
۲. مصاحبه شونده
۳. موضوع مصاحبه (استخدامي، برطرف كننده اختلالات رفتاري دانش آموز يا حراستي...)
۴. هدف از مصاحبه
۵. ابزار مصاحبه (پرسشنامه، ميكروفن، تلفن) 

3- انواع سوال‌ها در مصاحبه را نام برده و یکی را شرح دهید.
۱.سوال‌هاي بسته پاسخ،اين گونه سوالات بيشتر براي اطلاعات، نگرش‌ها، اعتقادات به كار مي‌رود.
مزاياي اين روش: سرعت عمل در استخراج، كدگذاري، نمره گذاري، و تحليل آنها مي‌باشد كه مي‌تواند به صورت دو گزينه‌اي و يا چند گزينه‌اي باشد. مثل آيا شما در كنكور شركت كرديد يا نه؟ يا ميزان تصيلات شما چقدر است؟

الف) ابتدائي ب) راهنمائي ج) دبيرستان د) دانشگاه
در اين گونه سوالات، بايد سوالها با يكديگر هم پوشي داشته باشند. مثل كداميك از ميوه‌ها داراي كالري بيشتري است؟ الف) سيب ب) موز ج) گلابي د) انگور

۲. سوال‌هاي باز پاسخ، اين گونه سوال‌ها داراي پاسخ‌هاي طولاني و تشريحي است و بيشتر فردي و شخصيتي است. مشكل عمده اين گونه سوالات، تفسير آنها مي‌باشد كه زمان بيشتري براي پاسخ دادن نياز دارد. پاسخ دهندگان خيلي راغب به پاسخ نيستند.
مزاياي اين گونه سوال‌هاي باز پاسخ، آزادي عمل براي پاسخگويي وجود دارد. امكان پيگيري از طرف مصاحبه گر وجود دارد.
معايب سوال‌هاي باز پاسخ، تفسير مشكل، نتيجه گيري مشكل، بي ثباتي در پاسخ.


3. سوال‌هاي پيگيري كننده: اين گونه سوال‌ها بيشتر براي كشف يك موضوع و رفع ابهام به صورت سلسله مراتبي از سوال‌هاي آسانتر تا به سوال‌هاي پيچيده‌مي‌باشد. مثل تست "ري بن"

4. ويژگيهاي مصاحبه كننده یا مصاحبه شونده را بنویسید.
ويژگي هاي مصاحبه كننده: داشتن حس كنجكاوي، داشتن ذوق و استعداد نويسندگي مصاحبه‌گري، داشتن قدرت تفكر و تصميم گيري، صبور و بردبار بودن، داشتن اطلاعات و دانش و بصيرت در حوزه مربوطه،(مثل سوال‌هاي سياسي) پايبندي به اصول اخلاقي و حرفه‌اي، ريسك پذير بودن، غرور و تكبر نداشتن، متعصب نبودن، تحليل‌گر بودن.

ويژگيهاي محاصبه شونده: داشتن اطلاعات لازم، داشتن علاقه براي پاسخ‌گويي، احساس ذينفع بودن و به‌دست آوردن سود و درآمد.

5- شش مورد مصاحبه را نام ببرید.
۱. مصاحبه ی سیاسی در حوزه حکومتداری، دولت، مملکت داری
۲.
مصاحبه ورزشی در حوزه های ورزشی مثل فوتبال، والیبال ، تنیس،..
۳.
مصاحبه های ادبی مانند شعرا، ادبا، و شعر...
۴.
مصاحبه های علمی در حوزه دانشمندان، فیزیکدانان و ...
۵.
مصاحبه های اقتصادی در حوزه تورم.
۶.
مصاحبه های فرهنگی در حوزه جشنواره ها، آداب و رسوم...
۷.
مصاحبه های اجتماعی در رابطه با ازدواج و آسیب های اجتماعی
۸.
مصاحبه های پزشکی در حوزه سلامت انسان در جامعه
۹.
مصاحبه های آموزشی در حوزه کتابهای درسی
۱۰.
مصاحبه های پژوهشی که برای کشف ابهامات و حل مسئله به کار می رود.
مصاحبه چا ممکن است تلفیقی از چند مورد مذکور باشد مثل مصاحبه علمی، ادبی، هنری....

6- عوامل موثر در طراحی پرسش را شرح دهید.
شناخت قبلي مصاحبه شونده، هدف از مصاحبه، نوع مصاحبه، تكنيك‌و روش‌هاي مصاحبه، تجربه مصاحبه كننده، زمان، مكان و مدت مصاحبه.

7- شیوه های مصاحبه را نام برده و یکی را شرح دهید.
1. مصاحبه ی خبری برای کسب اطلاعات از رویدادهای وقایع
2. مصاحبه شخصی برای کسب اطلاعات فردی
3. مصاحبه چهره به چهره
4. مصاحبه تلفنی

5. مصاحبه از طریق الکترونیکی

8- ضعف های مصاحبه شونده و مصاحبه کننده را بنویسید.
الف) ضعف های ناشی از مصاحبه شونده
1. عدم تمایل به شرکت در مصاحبه
2. ضعف مدیریتی
3.عدم اعتماد متقابل
4.عدم اعلام نظر به خاطر حفظ امنیت شغلی، منافع گروهی یا فردی اعم از سیاسی یا غیر سیاسی
5. عدم وجود قانون که مصاحبه شونده را ملزم به ارایه اطلاعات کند.
ب) ضعف های ناشی از مصاحبه کننده
1. عدم تسلط بر موضوع
2. گم کردن هدف مصاحبه در نتیجه به بیراهه رفتن موضوع اصلی
3. عدم شناخت قبلی مصاحبه شونده
4. احساس حقارت و خود کم بینی
5. کم تجربگی مصاحبه کننده
6. عدم خلاقیت، سرعت انتقال، هوش و ذکاوت
7. عدم امنیت شغلی



9- نکات مهم در مصاحبه را بنویسید.
1. شناخت شیوه های مصاحبه و تسلط بر فنون مصاحبه
2. قبل از شروع مصاحبه باید از سلامت دستگاه ضبط مطمئن باشیم. حتما باطری آن را عوض کنیم.
3. خودکار داشته باشیم.

4. باید خوش برخورد باشیم و مصاحبه در فضای صمیمانه و بدون تملق صورت بگیرد.
5. اگر ابهامی در پاسخ وجود داشت مجددا سوال شود.
6. محل، زمان و تاریخ مصاحبه دقیقا مشخص شود.
7. علاوه بر رعایت ادب و نزاکت به صورت حرفه ای سوال شود.

10- زمان و مکان مصاحبه را شرح دهید.
مکان مصاحبه باید سکوت، آرامش و در روز باشد. جدی باشیم، البته در بعضی مواقع با تبسم و شوخی سر تکان دادن به منزله ی تایید سخنان مصاحبه شونده، به کار گیری زبان مناسب، پوشیدن لباس مناسب، محل نشستن باید در شرایط مساوی باشد. نور به اندازه کافی باشد.

11- اهداف مصاحبه را بنویسید.
1. جمع اوری اطلاعات: یکی از اهداف مصاحبه اخذ اطلاعا در خصوص موضوعات مرتبط که می تواند به صورت چهره به چهره یا تلفنی صورت بگیرد که هدف از آن کشف یک موضوع جدید می باشد که می تواند سیاسی، علمی، اجتماعی باشد.
2. جهت ارزشیابی: برای ارزشیابی میزان توانمندی های افراد از نظر جسمی، علمی می تواند صورت بگیرد.
3. جهت اقناعی برای تغیر رفتار: در این روش هدف قانع و راضی کردن طرف مقابل در حوزه های مختلف مذهبی و غیر مذهبی می باشد. مثل راضی کردن به ازدواج دختر و پسر.
4. جهت راهنمایی و مشاوره: در این گونه مصاحبه ها هدف هدایت، ارشاد و یا راهنمایی طرف مقابل می باشدو
5. تودیعی و معارفه ای: در این مصاحبه برای افرادی که از کار برکنار شده اند و یا جدید انتخاب شده اند که برنامه های آنها و یا علت برکناری و انتخاب آنها اعلام می شود.

6. مصاحبه استخدامی: این گونه مصاحبه ها برای ارزیابی توانمندی های علمی، جسمی و ... صورت می گیرد که در همه کشورها به تناسب انتخاب شغل مثل معلمی و ... صورت می گیرد.

اصول خبر نویسی استاد ملکی

به نام خدا

جلسه اول ۲۸/۱۱/۹۱

نکاتی که در اولین جلسه، استاد ملکی ضمن معرفی خود به آن اشاره کردند.

۱. بحث سیاسی در کلاس ممنوع

۲. غیبت با هماهنگی استاد یا نماینده کلاس موجه می باشد در غیر اینصورت بعد از ۴ جلسه مشروطه می شوید.

۳. آوردن تحقیق ضروری می باشد، ۵ نمره دارد و تحقیقی که منابع آن بیشتر باشد نمره بیشتری دارد. 
دانشجویان حداکثر تا تاریخ ۲۸ فروردین ۹۲ مهلت دارند که تحقیق خود را ارائه دهند. درتاریخ ۲۹  فروردین به هیچ وجه پذیرفته نمی شود.(التماس نکنید)
تحقیق باید به صورت کنفرانس ارائه شود.
در صورتی که تعداد دانشجویان ۳۰ نفر باشد، می توانید ۲نفره تحقیق را آماده کرده و ارائه دهید.

موضوعات تحقیق خبر نویسی:
۱- نقش خبرنگاری در اطلاع رسانی
۲- نقش خبرنگاری در پیشرفت و توسعه فرهنگ
۳- مصاحبه با یک شخصیت علمی اجتماعی، فرهنگی..
۴- بک موضوع دلخواه اما مرتبط با خبرنگاری و قبل از آماده کردن موضوع را با استاد در میان بگذارید.

موضوعات تحقیق فن مصاحبه:
۱- راهکارهای جلب اعتماد در مصاحبه
۲- ضرورت و اهمیت مصاحبه چهره به چهره یا رو در رو (فیس تو فیس) در گزینش و انتخاب افراد
۳- یک مورد مصاحبه با یک شخصیت علمی، مذهبی، خلاقیت یا کارآفرین
۴- بک موضوع دلخواه اما مرتبط با اصول و فن مصاحبه،  قبل از آماده کردن، موضوع را با استاد در میان بگذارید.

مواردی که در تحقیق باید رعایت شود:
ذکر منابع،
مقدمه،
نتیجه گیری و حداقل ۵ صفحه باید باشد. ۱۵ دقیقه وقت برای ارائه در اختیار دارید.

۴. امتحان از ۱۵ نمره می باشد و حداکثر ۵ تا سوال سه نمره ای خواهد آمد. مدت پاسخگویی ۴۵دقیقه می باشد.

کتابی لازم نیست تهیه کنید استاد خود به شما جزوه خواهند داد.  

 در صورت تمایل (البته اگر بتوانید ییدا کنید)  کتاب چهار مهارت اجتماعی (خواندن، گوش دادن، سخن گفتن و دیدن ) که نوشته خود استاد است را می توانید تهیه کنید و برای مطالعه خود از آن استفاده کنید. انتشارات تربیت در سال ۱۳۷۴

در رابطه با اصول و فن مصاحبه سوالی ندادند و فقط توضیحاتی در زمینه جلب اعتماد در بزرگسالان برای مصاحبه و ایجاد انگیزه در کودکان برای تشویق به مصاحبه اشاره کردند.

با آرزوی موفقیت همچون ترم های گذشته
رضوانی فر

۱- انواع خبر:
۱. خبر آموزشی ،این گونه خبر ها مرتبط با حوزه های آموزشی، تحصیلات، شیوه های آموزشی می باشد. بیشتر مکانهای این خبرها، مدارس، دانشگاه ها، مراکز علمی با محتوای آموزشی می باشد.
۲. خبر اجتماعی، بیشتر در حوزه تعاون و همکاری، ازدواج و طلاق و ... می باشد. حوزه فعالیت این خبرها می تواند در شهرها و روستا ها باشد.
۳. خبر سیاسی، این گونه خبرها بیشتر در حوزه حکومت، دمکراسی، قدرت و احزاب می باشد.
۴. خبر علمی،این گونه خبرها بیشتر در حوزه اختراعات، نوآوری ها، اکتشافات و ... می باشد.
۵. خبر ورزشی، در حوزه مسابقات ورزشی، نتایج مسابقات، شیوه مسابقات، اظهار نظر مربیان و مسئولین ورزشی می باشد.
۶. خبر هنری، حوزه فعالیت، هنرمندان، ابزارهای دستی، هنرهای دستی و تجسمی و...
۷. خبر اقتصادی، در حوزه داد و ستد، مبادلات کالا، خرید و فروش، تورم، اشتغال و بیکاری ... می باشد.
۸. خبر تبلیغی، حوزه فعالیت آنها به صورت بنر یا تیزرهای مطبوعاتی و تلویزیونی.. می باشد.
۹. خبر تلفیقی،(ترکیبی)، به طور کلی یک خبر می تواند همزمان علمی، اجتماعی،آموزش وپزشکی باشد.
۱۰. خبر پزشکی، این گونه خبرها بیشتر در حوزه سلامت جامعه، سلامتی فردی و احتماعی بیولوژیکی، و ژنتیکی بحث می کند.

۲- خبرها از نظر قلمرو جغرافیایی به دو صورت است.
۱. داخلی یا ملی که مرتبط با داخل کشور بوده که می تواند سیاسی، علمی، صنعتی.. باشد.
۲. خبرهای بین المللی یا فراملی که خبرها و اطلاعات فرا مرزی (خارج از کشور) را بازگو می کند. که هدف آن بیشتر اطلاع رسانی می باشد.

۳- رعایت موارد لازم در خبر: ۱. محتوای خبر یا پی دی اف  باید اهمیت داشته باشد. 2. خبر از نظر موضوع باید جذابیت داشته باشد 3. خبر باید کامل و جامع باشد 4. خبر باید کوتاه و فشرده (مختصر و مفید) باشد.

جلسه دوم ۵/۱۲/۹۱

۴- مفاهیم اساسی در خبرنویسی:
۱. درستی خبر، یکی از مسئولیت های مهم رسانه های خبری ارائه اطلاعات درست به مخاطبین می باشد تا بتواند اعتماد مخاطبین را نسبت به خبر و رسانه خود جلب بکند. خبرنگار باید اطلاعات و اخبار را همان گونه که اتفاق افتاده است گزارش کند نه آنکه خودش مایل هست به صورت نادرست اطلاع رسانی کند. کیفیت نباید فدای سرعت شود.
۲. روشنی خبر، بهتر است خبرها با صراحت و روشنی و با دقت صورت گیرد و ابهامی در گزارش و کلمات  وجود نداشته باشد. یعنی مفهوم باشد. کلمات تخصصی، پزشکی، عربی، ترکی، فنی باید برای عموم مخاطبین قابل درک، ساده، روان، و روشن باشد. شفاف سازی وظیفه اصلی خبرنگاری می باشد.
۳. جامعیت خبر، اخبار و اطلاعات باید کامل باشد و همه پرسشهای مخاطبین باید پاسخ داده شود. یا به اصطلاح خبرنگار باید خود را جای مخاطب بگذارد.

۵- تعریف خبر، رویدادی که وقوع آن صورت گرفته و یا ممکن است صورت نگرفته باشد. و یا احتمالا درست و یا کذب باشد و بعضا ممکن است این خبر برای یک نفر یا گروهی ارزش خبری داشته باشد.

۶- ارزش خبری، معیارهایی که به کمک آن می شود وقایع را برای مخاطبین ارزیابی کرد. مثل ارزش خبر ورزشی یا خبر علمی.

۷- معیارهای ارزش های خبری:
۱. دربرگیری، تعداد افراد در برگیرنده خبر در جامعه یکی از معیارهای مهم ارزش خبری می باشد. این گونه رویداد ها ممکن است به نفع یا به ضرر مستقیم یا غیر مستقیم مردم باشد.
۲. شهرت خبر، داشتن شهرت و مشهور بودن افراد حقیقی یا حقوقی از نظر علمی، مذهبی، سیاسی و همچنین رویداد و یا محله‌های مشهور می تواند ارزش خبری را بالا ببرد.
۳. برخورد ها، اختلافات و منازعه ها، برخوردهای فیزیکی یا فکری چون باعث به هم خوردن توازن در جامعه می گردد؛ دارای ارزش خبری بوده که ممکن است مثبت یا منفی باشد. و یا ممکن است باعث ایجاد رقابت هم بشود.
۴. شگفتی ها یا استثناها، اختراعات، ابداعات و کشفیات در حوزه های علمی و غیر علمی دارای ارزش خبری بالایی است
۵. بزرگی و فراوانی تعداد و مقدار: مثل تصادف اتوبوس کشته شدن ۴۶ نفر ارزش خبری بیشتری نسبت به یک نفر دارد.
۵. مجاورت های جغرافیایی و یا معنوی، نزدیکی خبر از نظر جغرافیایی مثل خبر مهم در کرج و یا خبری در مکزیک که ارزش خبری کرج بیشتر از شهر مکزیک است. و از نظر معنوی خبری که از نظر مذهب، آداب و رسوم، مکتب و اعتقادات و باورها و حتی زبان که بیشتر جنبه غیر مادی دارد. دارای ارزش خبری هست.
۷. تازگی و نو بودن خبر، خبر باید نو و دست اول باشد. یعنی سوخته نباشد.

جلسه سوم ۹۱.۱۲.۱۲

۸- عناصر خبر 5W 1H:

what;who;where;when;why; & how

۱- چه خبر و رويدادي كه ارزش خبري دارد؟
۲- چه كسي اين خبر را داده است؟
۳- كجا اين خبر مطرح شده است؟
۴- چه زماني اين خبر ارسال شده است؟
۵- چرا اين خبر را داده است؟
۶- چگونه و چطور اين اتفاق افتاده است؟
مثلا: ماشين عروس در اتوبان كرج چپ كرد اما خوشبختانه عروس و داماد سالم هستند.

۲- Lead راهنما، عنوان خبر (صفحه اول روزنامه)
به معني خلاصه خبر و مهمترين موضوع خبر، چكيده خبر، كه حداكثر از يك يا چند جمله (سي تا ۴۰ واژه)تشكيل شده و خواننده را ترغيب به خواندن خبر داخل روزنامه مي كند. اين خبر مي‌تواند از نظر محتوايي: با محتوا، بي محتوا يا كم محتوا (متوسط) باشد.ليدها از نظر شكل و مدل متفاوت هستند.

 ۱۷/۱/۹۲جلسه چهارم استاد ملكي   سازمان‌هاي خبري

سازمان‌هاي خبري: گستردگي و نوع كار سازمان‌هاي خبري را از نظر تشكيلاتي مي‌توان تعريف كرد. مثل روزنامه همشهري، ايران يا خبرگزاري بي بي سي كه به صوت جهاني مي‌باشد.

چارت سازماني سازمان‌هاي خبري ( سازمان تحريريه):
-
مدير مسئول(سردبير)، صاحب امتياز بوده و بعد از ايشان سردبير مهمترين نقش، در حوزه اداره‌ي تمام قسمت‌هاي خبري را بر عهده دارد.
- معاون سردبير، جانشين و قائم مقام بوده و در غياب سردبير نظارت و مديريت را برعهده دارد.
- دبير سرويس، سازمان‌هاي تحريريه داراي سرويس‌هاي زير مي‌باشد.
۱. سرويس ورزشي ۲. سرويس اقتصادي ۳. سرويس آموزشي ۴. سرويس اجتماعي و فرهنگي ۵. سرويس سياسي ۶. سرويس امور شهرستان‌ها ۷. سرويس علمي ۸. سرويس حوادث و غيره...
دبير فني، مسئوليت صفحه آرايي، حروف چيني، صفحه بندي، تا مرحله چاپ و نظارت بر چاپ را برعهده دارد. يعني داراي سه وظيفه هماهنگي و همكاري، اجراء و توليد مي‌باشد.
- ويراستاري، ويرايش مطالب را در روزنامه‌ها و خبرگزاري‌ها بر عهده دارد.
- عكس، داراي خبرنگاراني كه فقط در حوزه سياسي، اقتصادي، هنري و غيره عكاسي مي‌كنند.
- آرشيو عكس و خبر، داراي مخزن و بايگاني اطلاعات اخبار در سازمان مي‌باشد.
- اتاق خبر، كه تلفن، فكس، و ايميل‌هاي خبري را دريافت مي كند.
- كتابخانه، كه مركز مطالعات تخصصي خبرنگاران مي‌باشد.

جلسه پنجم ۲۴/۰۱/۹۲

فرايند خبر از رويداد تا مخاطبان: هر خبري كه شروع مي‌شود، از زمان رويداد تا به صورت گزارش خبري براي مخاطبين، بايد از گزينش گرها و دروازه‌بان‌هاي متعدد عبور كند.

انواع دروازه‌بان و گزارش‌گر
: ۱
.عوامل درون‌سازماني مانند، مديرمسئول، سردبير، يك خبرگزاري كه تشخيص به عدم ارائه خبر مي‌دهد.
۲. عوامل برون سازماني مثل جامعه، قوانين موجود، اعمال نفوذ‌هاي اشخاص حقيقي و حقوقي، گروه‌هاي فشار، صاحبان ثروت و قدرت كه پارازيت يا اختلال در پخش خبر ايجاد مي‌كنند.

x1x2x3 +c1c2c3+b1b2b3   رویدادهای خبری + گزینشگران + مخاطبان

خبرنگار کیست؟ خبرنگار کسی است که با اتکا به ذوق و استعداد شخصی بعد از گذراندن دوره های آموزشی تخصصی نسبت به تهیه جمع آوری و تنظیم اخبار و انتشار آن از طریق رسانه های جمعی به مخاطبین اقدام می کند.

ویژگیهای خبرنگاران:
۱.انگیزه، علاقه (شم خبري)
۲. در مسير خبر بودن، خبرنگار بايد به دنبال خبر باشد.
۳. داشتن تخصص لازم به خصوص در حوزه‌هاي مربوطه اقتصادي، سياسي، علمي،
۴. تماس با مردم، خبرنگاران بايد به صورت صميمي و به صورت همبستگي هميشه در بين مردم و در صفوف اجتماعات باشند،
۵. خبرنگار بايد راز نگهدار باشد و جلب اعتماد كند.
۶. آراستگي ظاهري، لياقت و شايستگي براي ايجاد صميميت در بين مردم
۷. توانايي بررسي اسناد و مدارك را داشته باشد.
۸. داشتن معلومات عمومي بالا،
۹. سرعت عمل در تهيه و ارسال و انتشار خبر،
۱۰.رعايت بي‌طرفي 

سبك‌هاي خبر نويسي:
۱.سبك هرم وارونه (هرم را در نظر بگيريد و وارونه‌اش كنيد خبرهاي مهم و ليد خبر در بالا) در اين گونه سبك‌ها خبرنگاران مهمترين و جالبت‌ترين و با ارزش‌ترين خبرها را در قسمت فوقاني هرم قرار مي‌دهند. هر چه از هرم پايين تر مي‌اييم از ارزش خبري كاسته مي‌شود. مثل تيترهاي خبري روزنامه
مزاياي اين سبك:
- اصلي‌ترين و چكيده مهمترين مطالب مي‌باشد.
- زمان كمتري براي دريافت خبر لازم است.
- خواننده را بر‌مي‌انگيزاند كه خبر را بخواند و يا دنبال كند.
- جاي كمتري را اشغال مي‌كند.
معايب اين سبك:
- اعمال نظر خبرنگاران در برجسته كردن خبر
- تكرار دوباره آن در متن خبر
- حذف برخي از مطالب به خاطر برخي اطلاعات ديگر
۲. دلايل عمده‌ي فراگير شدن اين سبك:
-سرعت پخش و انتشار اخبار از طريق رسانه‌ها
- فرصت كوتاه مخاطبين در دريافت خبر

انواع خبرهاي ارسالي
۱- flash یا خبر فوری: اینگونه خبرها با علامت فلش مشخص و به خبرنگار مربوطه ارسال مي‌گردد؛ و آن خبرگزاري بايد در ۵ كلمه اطلاع رساني نمايد. خبر فوري يايد مستند و با منبع خبري معتبر ارسال شود.
۲. گزارش كوتاه يا بولتن: در اين گونه خبرها بايد عناصر شش‌گانه خبري مثل، كي، چرا، چگونه، چطور، كجا،چه مشخص شود.
۳. خبر تكميلي: اين گونه خبرها بعد از خبر فوري اعلامي مي گردد. به شرط آنكه بخشي از گزارشات قبلي حذف شود
۴. خبر تركيبي: در اين گونه خبرها، علت، با شش‌عنصر، هماهنگ و تركيب مي‌شود و هيچگونه شبه و ابهامي در خبر ارسالي براي مخاطبين باقي نمي‌ماند.

مراحل انتشار خبر: سه مرحله دارد:
۱. قبل از وقوع، مثل جلسات، سفر هيات دولت به شهرها و كشورهاي ديگر.
۲.خبرهاي روز وقوع، خبرهايي كه در همان روز اتفاق افتاده و مخابره شده.
۳. خبر بعد از وقوع: اين‌گونه خبرها جهت تكميل اطلاعات و يا دقيقتر شدن خبر صورت مي‌گيرد. و علت اين امر به خاطر ضد و نقيض بودن خبرها و يا به دست‌ آوردن اطلاعات جديد مي‌باشد.

خبرهاي ابتكاري:
شامل
:۱. خبرهاي انحصاري، خبرهايي است كه براي نخستين بار از طرف يك خبرگزاري به نام خودش مخابره مي‌شود.
۲. خبرهاي عادي و معمولي: خبرهايي هستند كه جزء ضروريات مردم بوده و غالبا در اكثر خبرگزاري‌ها مخابره مي‌شود. مثل مطبوعات، روزنامه‌ها، و يا خبرهاي تلويزيوني.
۳. خبرهاي خلاق و نوآورانه: بخشي از خبرها جنبه ضروري و عمومي نداشته و بنابر مصلحت امكان مخابره آن از طريق رسانه‌هاي عمومي وجود ندارد و لذا در سايتها و يا بخش‌هاي مختلف روزنامه‌ها به صورت خبر ويژه اطلاع رساني مي‌شود. كه مختص آن روزنامه و يا خبرگزاري مي‌باشد. مثل ستون روزنامه ايران، همشهري، سايت تابناك، خبرگزاري بيست و سي.

سبك‌هاي خبري

سبک تاریخی: در این سبک برخلاف سبک هرم وارونه در زمان وقوع خبر تا پایان رویداد باید به صورت دقیق و به ترتیب زمانی گزارش شود. مثل حوادث جنگ، کودتا، اخبار فضانوردی.
مزایای این سبک: مطالب کامل بیان می شود. اعمال نظر خبرنگار به مراتب کمتر است.
معایب این سبک: زمان بیشتری برای دریافت مهمترین مطالب لازم است.
چون مطالب طولانی است خواننده خسته می شود.
تراکم مطلب هم وجود دارد.
از لحاظ صفحه آرایی نگارش مشکل است.
این گونه سبک ها بیشتر در جلسات رسمی، گزارشات جلسات علنی و یا برخی مصاحبه‌های غیر خبری صورت می گیرد. که بیشتر جنبه تاریخی دارد.

سبک تاریخی همراه با لید: این گونه سبک ها بیشتر به دو صورت وارونه و تاریخی بوده و ابتدا به صورت خلاصه و یا سرخط آمده و سپس به صورت کامل، چکیده مطالب تشریح و تبیین می شود. مثل نزاع در روستا

سبک پایان شگفت انگیز: در این گونه سبک ها مخاطب همواره به دنبال نتیجه می باشد. مثل خبر تصادف پسر فرماندار که توسط پلیس پیگیری می شد و در پایان به این نتیجه رسیدند که پسر فرماندار ۱۸ ماهه بوده و ترمز دستی را خوابانده است.

منابع و مواخذ خبر: منبع ای که خبر را به عنوان سرچشمه ارائه می دهد منبع خبر بوده و خبر بدون منبع سندیت ندارد. و این منبع می تواند فرد ،گروه، سازمان ... باشد.

تیتر خبر: تعریف، تیتر راهنمای خواننده به سوي خبر است. با جمله و عباراتی که به خبر هویت می دهد. و خواننده را ترغیب به گوش دادن یا خواندن می کند. مثل سرخط خبرها که به آن خلاصه خبر هم می گویند.

اصول و ویژگی های تیتر نویسی در خبر:
۱.یتر باید خلاصه، مفید و مختصر باشد.
۲.از جملات منفی استفاده نشود.
۳. روشن و واضح باشد.
۴. کلمات تکراری نباشد
۵. ساده و روان باشد.
۶. حتی المقدور فعل داشته باشد.
۷. تیتر باید با شرح خبر تناسب داشته باشد. چون مشروح خبرها گزارشی از چکیده‌ی خبر محسوب می شود. مضاف بر اینکه تیتر خبری خودش یک لید خبر محسوب می شود.

انواع تیترها:
۱. تیترهای استنباطی، این گونه خبر ها برداشت‌های متفاوت و دارای اهمیت و ابهام آمیز برای مخاطبین هست. مثل سخنان وزیر کشور در مورد امنیت مرزهای کشور يا اخطار قوه قضائیه‌ی در مورد گرانفروشی

۲. تیتر اقناعی، این گونه تیترها به صورت غیر مستقیم قانع کننده و ترغیب کننده و تهییج کننده است.
مثل، توافق ایران با آمریکا برای مذاکره.

علامت گذاری در تیتر ها:

۱. (.)نقطه در پایان جمله قرار می گیرد و بیشتر برای مکث کردن است.
۲. ویرگول (،) برای مکث کوتاه
۳. (؛) نقطه ویرگول که برای مکث کوتاه تر
۴. (:) برای نقل و  قول
۵. (< >) گیومه ابتدا و انتهای نقل و قول مستقیم
۶. (-) خط فاصله که بیشتر برای جدا سازی آورده می شود.

انواع عكس هاي خبري:
۱.عكس‌هاي معمولي يا روزمره، اين عكسها به صورت معمولي و عادي از طرف عكاس گرفته مي‌شود. و بنابر ضرورت از آن استفاده مي‌شود. به شرط آن كه بعد از اخذ تصوير مشخصات زير يا پشت عكس نوشته شود. مثل تصوير دكتر حسابي در جمع دانشگاهيان آكسفورد كه فقط چهره ايشان را زير نويس مي‌كنند. (سومين نفر از راست)
۲. عكس با سوژه‌هاي متحرك، مثل سوانح طبيعي زلزله در حال ريزش ساختمان، يا در حينت گل زدن يك فوتباليست. به تيم مقابل، نا تصوير شاد و غمگين يك مادر
۳. عكس‌هاي شكار لحظه‌ها يا ناگهاني: اين گونه عكس‌ها از زيباترين و جالبترين عكسها بوده، كه به طوري طبيعي يك رويداد مهم را نشان مي‌دهد.عكاس اين گونه عكس‌ها بايد خيلي با تجربه و با مهارت باشد
۴. عكس‌هاي خيلي فجيع: اين گونه عكس‌ها بيشتر براي قتل  نزاع و درگيري صورت مي‌گيرد. كه بازتاب منفي در ذهن انسان ايجاد مي‌كند.
۵. عكس‌هاي آرشيوي: اين گونه عكس‌ها صرفا براي بايگاني‌است؛ و در مواقع ضروري استفاده مي‌شود. مثل تصاوير طبيعت و يا سران كشورها. 
۶. عكس‌هاي هنري يا تزئيني: اين گونه عكس‌ها براي زيبايي نگهداري مي‌شود. مانند عكس‌هاي عروسي

سلام دوستان در اینجا سوال هایی که استاد به اهمیت آنها در کلاس موقع درس دادن اشاره کردند، را به طور جداگانه گذاشتم. فراموش نکنید که خواندن این سوالها فقط باعث قبولی شما می شود اما اگر می خواهید نمره ۲۰ بگیرید بهتر است که همه جزوه را بخوانید. این سوالها را با تاکید بیشتر بخوانید

با آرزوی توفیق همه شما عزیران

سوالهای خیلی مهم مبانی خبر نویسی استاد ملکی

1- انواع خبر را بنویسید.
۱. خبر آموزشی ،این گونه خبر ها مرتبط با حوزه های آموزشی، تحصیلات، شیوه های آموزشی می باشد. بیشتر مکانهای این خبرها، مدارس، دانشگاه ها، مراکز علمی با محتوای آموزشی می باشد.
۲. خبر اجتماعی، بیشتر در حوزه تعاون و همکاری، ازدواج و طلاق و ... می باشد. حوزه فعالیت این خبرها می تواند در شهرها و روستا ها باشد.
۳. خبر سیاسی، این گونه خبرها بیشتر در حوزه حکومت، دمکراسی، قدرت و احزاب می باشد.
۴. خبر علمی، این گونه خبرها بیشتر در حوزه اختراعات، نوآوری ها، اکتشافات و ... می باشد.
۵. خبر ورزشی، در حوزه مسابقات ورزشی، نتایج مسابقات، شیوه مسابقات، اظهار نظر مربیان و مسئولین ورزشی می باشد.
۶. خبر هنری، حوزه فعالیت، هنرمندان، ابزارهای دستی، هنرهای دستی و تجسمی و...
۷. خبر اقتصادی، در حوزه داد و ستد، مبادلات کالا، خرید و فروش، تورم، اشتغال و بیکاری ... می باشد.
۸. خبر تبلیغی، حوزه فعالیت آنها به صورت بنر یا تیزرهای مطبوعاتی و تلویزیونی.. می باشد.
۹. خبر تلفیقی،(ترکیبی)، به طور کلی یک خبر می تواند همزمان علمی، اجتماعی،آموزش وپزشکی باشد.
۱۰. خبر پزشکی، این گونه خبرها بیشتر در حوزه سلامت جامعه، سلامتی فردی و احتماعی بیولوژیکی، و ژنتیکی بحث می کند.

2- مفاهیم اساسی در خبرنویسی را شرح دهید.
۱. درستی خبر، یکی از مسئولیت های مهم رسانه های خبری ارائه اطلاعات درست به مخاطبین می باشد تا بتواند اعتماد مخاطبین را نسبت به خبر و رسانه خود جلب بکند. خبرنگار باید اطلاعات و اخبار را همان گونه که اتفاق افتاده است گزارش کند نه آنکه خودش مایل هست به صورت نادرست اطلاع رسانی کند. کیفیت نباید فدای سرعت شود.
۲. روشنی خبر، بهتر است خبرها با صراحت و روشنی و با دقت صورت گیرد و ابهامی در گزارش و کلمات  وجود نداشته باشد. یعنی مفهوم باشد. کلمات تخصصی، پزشکی، عربی، ترکی، فنی باید برای عموم مخاطبین قابل درک، ساده، روان، و روشن باشد. شفاف سازی وظیفه اصلی خبرنگاری می باشد.
۳. جامعیت خبر، اخبار و اطلاعات باید کامل باشد و همه پرسشهای مخاطبین باید پاسخ داده شود. یا به اصطلاح خبرنگار باید خود را جای مخاطب بگذارد.

3- معیارهای ارزشی خبررا شرح دهید.
۱. دربرگیری، تعداد افراد در برگیرنده خبر در جامعه یکی از معیارهای مهم ارزش خبری می باشد. این گونه رویداد ها ممکن است به نفع یا به ضرر مستقیم یا غیر مستقیم مردم باشد.
۲. شهرت خبر، داشتن شهرت و مشهور بودن افراد حقیقی یا حقوقی از نظر علمی، مذهبی، سیاسی و همچنین رویداد و یا محله‌های مشهور می تواند ارزش خبری را بالا ببرد.
۳. برخورد ها، اختلافات و منازعه ها، برخوردهای فیزیکی یا فکری چون باعث به هم خوردن توازن در جامعه می گردد؛ دارای ارزش خبری بوده که ممکن است مثبت یا منفی باشد. و یا ممکن است باعث ایجاد رقابت هم بشود.
۴. شگفتی ها یا استثناها، اختراعات، ابداعات و کشفیات در حوزه های علمی و غیر علمی دارای ارزش خبری بالایی است
۵. بزرگی و فراوانی تعداد و مقدار، مثل تصادف اتوبوس کشته شدن ۴۶ نفر ارزش خبری بیشتری نسبت به یک نفر دارد.
6. مجاورت های جغرافیایی و یا معنوی، نزدیکی خبر از نظر جغرافیایی مثل خبر مهم در کرج و یا خبری در مکزیک که ارزش خبری کرج بیشتر از شهر مکزیک است.

و از نظر معنوی خبری که از نظر مذهب، آداب و رسوم، مکتب و اعتقادات و باورها و حتی زبان که بیشتر جنبه غیر مادی دارد. دارای ارزش خبری هست.
7. تازگی و نو بودن خبر، خبر باید نو و دست اول باشد. یعنی سوخته نباشد.

4- عناصر خبر 5W 1H:

what ;who ;where ;when ;why & how

1. چه خبر و رويدادي كه ارزش خبري دارد؟
2. چه كسي اين خبر را داده است؟
3.
كجا اين خبر مطرح شده است؟
4.
چه زماني اين خبر ارسال شده است؟
5.
چرا اين خبر را داده است؟
6.
چگونه و چطور اين اتفاق افتاده است؟
مثلا: ماشين عروس در اتوبان كرج چپ كرد اما خوشبختانه عروس و داماد سالم هستند.

5- Lead راهنما، عنوان خبر را توضیح دهید.
به معني خلاصه خبر و مهمترين موضوع خبر، چكيده خبر، كه حداكثر از يك يا چند جمله (سي تا ۴۰ واژه) تشكيل شده و خواننده را ترغيب به خواندن خبر داخل روزنامه مي كند. اين خبر مي‌تواند از نظر محتوايي، با محتوا، بي محتوا يا كم محتوا (متوسط) باشد.ليدها از نظر شكل و مدل متفاوت هستند.

6- چارت سازماني سازمان‌هاي خبري (هیات تحريريه) را بکشید و یک مورد را شرح دهید.
- مدير مسئول، صاحب امتياز بوده و بعد از ايشان سردبير مهمترين نقش، در حوزه اداره‌ي تمام قسمت‌هاي خبري را برعهده دارد.
- معاون سردبير،
جانشين و قائم مقام بوده و در غياب سردبير نظارت و مديريت را برعهده دارد.
- دبير سرويس:
سازمان‌هاي تحريريه داراي سرويس‌هاي زير مي‌باشد.
۱. سرويس ورزشي ۲. سرويس اقتصادي ۳. سرويس آموزشي ۴. سرويس اجتماعي و فرهنگي ۵. سرويس سياسي ۶. سرويس امور شهرستان‌ها ۷. سرويس علمي ۸. سرويس حوادث و غيره...
- دبير فني، مسئوليت صفحه آرايي، حروف چيني، صفحه بندي، تا مرحله چاپ و نظارت بر چاپ را برعهده دارد. يعني داراي سه وظيفه هماهنگي و همكاري، اجراء و توليد مي‌باشد.
- ويراستاري
، ويرايش مطالب را در روزنامه‌ها و خبرگزاري‌ها بر عهده دارد.
- عكس
، داراي خبرنگاراني كه فقط در حوزه سياسي، اقتصادي، هنري و غيره عكاسي مي‌كنند.
- آرشيو عكس و خبر، داراي مخزن و بايگاني اطلاعات اخبار در سازمان مي‌باشد.
- اتاق خبر،
كه تلفن، فكس، و ايميل‌هاي خبري را دريافت مي كند.
- كتابخانه، كه مركز مطالعات تخصصي خبرنگاران مي‌باشد.


7- انواع دروازه ‌بان خبری را شرح دهید.
1.عوامل درون‌سازماني،
مانند مديرمسئول، سردبير، يك خبرگزاري كه تشخيص به عدم ارائه خبر مي‌دهد.
۲. عوامل برون سازماني، مثل جامعه، قوانين موجود، اعمال نفوذ‌هاي اشخاص حقيقي و حقوقي، گروه‌هاي فشار، صاحبان ثروت و قدرت كه پارازيت يا اختلال در پخش خبر ايجاد مي‌كنند.

8- انواع سبک خبرنویسی را نام ببرید و یکی را شرح دهید.
1.
سبك هرم وارونه (هرم را در نظر بگيريد و وارونه‌اش كنيد خبرهاي مهم و ليد خبر در بالا) در اين گونه سبك‌ها خبرنگاران مهمترين و جالبت‌ترين و با ارزش‌ترين خبرها را در قسمت فوقاني هرم قرار مي‌دهند. هر چه از هرم پايين تر مي‌اييم از ارزش خبري كاسته مي‌شود. مثل تيترهاي خبري روزنامه
مزاياي اين سبك:
- اصلي‌ترين و چكيده مهمترين مطالب مي‌باشد.
- زمان كمتري براي دريافت خبر لازم است.
- خواننده را بر‌مي‌انگيزاند كه خبر را بخواند و يا دنبال كند.
- جاي كمتري را اشغال مي‌كند.
معايب اين سبك:

- اعمال نظر خبرنگاران در برجسته كردن خبر
- تكرار دوباره آن در متن خبر
- حذف برخي از مطالب به خاطر برخي اطلاعات ديگر
-
دلايل عمده‌ي فراگير شدن اين سبك:
-سرعت پخش و انتشار اخبار از طريق رسانه‌ها
- فرصت كوتاه مخاطبين در دريافت خبر

2.سبک تاریخی: در این سبک برخلاف سبک هرم وارونه در زمان وقوع خبر تا پایان رویداد باید به صورت دقیق و به ترتیب زمانی گزارش شود. مثل حوادث جنگ، کودتا، اخبار فضانوردی.
مزایای این سبک
:
مطالب کامل بیان می شود. اعمال نظر خبرنگار به مراتب کمتر است.
معایب این سبک
:
زمان بیشتری برای دریافت مهمترین مطالب لازم است.
چون مطالب طولانی است خواننده خسته می شود.
تراکم مطلب هم وجود دارد.
از لحاظ صفحه آرایی نگارش مشکل است. این گونه سبک ها بیشتر در جلسات رسمی، گزارشات جلسات علنی و یا برخی مصاحبه های غیر خبری صورت می گیرد. که بیشتر جنبه تاریخی دارد.

3. سبک تاریخی همراه با لید: این گونه سبک ها بیشتر به دو صورت وارونه و تاریخی بوده و ابتدا به صورت خلاصه و یا سرخط آمده و سپس به صورت کامل چکیده مطالب تشریح و تبیین می شود. مثل نزاع در روستا

4.سبک پایان شگفت انگیز: در این گونه سبک ها مخاطب همواره به دنبال نتیجه می باشد. مثل خبر تصادف پسر فرماندار که توسط پلیس پیگیری می شد و در پایان به این نتیجه رسیدند که پسر فرماندار ۱۸ ماهه بوده و ترمز دستی را خوابانده است.

9- انواع تیترخبرنویسی را شرح دهید.
۱. تیترهای استنباطی، این گونه خبر ها برداشت های متفاوت و دارای اهمیت و ابهام آمیز برای مخاطبین هست. مثل سخنان وزیر کشور در مورد امنیت مرزهای کشور یا اخطار قوه قضائیه ی در مورد گرانفروشی

2. تیتر اقناعی، این گونه تیترها به صورت غیر مستقیم قانع کننده و ترغیب کننده و تهییج کننده است. مثل توافق ایران با آمریکا برای مذاکره.

10- انواع خبرهای ارسالی را نام برده و یکی را توضیح دهید.
1. خبرهای
flash یا فوری: خبرهایی که اختصاصی و به محض اطلاع از وقوع یک رویداد مهم و به صورت برق آسا و فوری ارسال گردد. با علامت فوری یا فلش و با منبع صد در صد موثق مثلا خبرنگار بی بی سی.
2. خبرهای کوتاه: در خبر کوتاه باید عناصر خبر مثل کی، چگونه، چه کسی؛ چرا، کجا، و کی؟ آورده شود.

3. خبر تکمیلی: خبرهای کوتاه و فوری غالبا ناقص بوده مثل خبر سقوط هواپیما که بعدا در خبر تکمیلی مقدار کشته شدگان، محل حادثه و غیره مشخص می گردد.
4. خبر ترکیبی: در این گونه خبرها بر اساس هماهنگی های انجام شده علت و عوامل آن مشخص می گردد مثل علت سقوط هواپیما
5. خبر خلاصه: که باید در سه سطر و چکیده خبر آورده شود.

 

 

افکار عمومی استاد مجیدی

به نام خذا

جلسه اول ۲/۱۲/۹۱
دوستان عزیز استاد مجیدی را همه می شناسید و با روش او کاملا آشنایی دارید. تنها مطلبی که در اینجا باید یاد آور شوم این است که ساعت شروع کلاس ۱۵ می باشد و دوستان در صورت تمایل می توانند کتاب "افکار عمومی و معیارهای سنجش" آقای سید محمد دادگران، را تهیه کنند. اما توصیه می کنند چون درک کتاب برای ما کمی مشكل است، کتاب نخریم و خودشان به صورت جزوه سوال می دهند.

 افکار عمومی را چگونه تعریف می کنند؟

۱- اصطلاح افکار عمومی: به معنای امروزی نخستین بار توسط "ژاک نکه" وزیر دارائی لویی شانزدهم در آغاز انقلاب فرانسه مطرح شده است. افکار عمومی برای او روح جامعه به حساب می اید. او می گوید: افکار عمومی قدرت ناپیدایی است که بدون گنج، و محافظ و ارتش برای شهر، برای دربار و حتی برای  پادشاهان قانون وضع می کند.

۲- مفهوم افکار عمومی: مفهوم افکار عمومی در گذر زمان دستخوش دگرگونی های عظیمی شده است.مثلا در گدشته های دور، معادل اراده، احساسات، باورهای دینی و تعصب ملی بود. اما امروزه افکار عمومی را ضمیر باطنی و پنهان یک ملت و ظهور آن را بازتاب طبیعی اکثریت یک جامعه در برابر پیامها و رویدادهایی که برای آنها جنبه حیاتی دارد می دانند.

۳- نظریه "چارلز هورتن کولی" در باره ماهیت افکار عمومی چیست؟ او می گوید افکار عمومی حاصل جمع قضاوت های فردی اکثریت نیست. بلکه قضاوت تبلور یافته همه اشخاص مستقل، جدا از تعلق آنها به اکثریت یا اقلیت است. یعنی حاصل جمع ساده نظر افراد جدا از هم نیست بلکه یک سازمان یک محصول همکاری مبتنی بر ارتباط و تاثیر متقابل است.

۴- "فردیناند تونیز" افکار عمومی را چگونه تعریف می کند؟ او افکار عمومی را مظهر اخلاقیات جامعه میداند و آن را در سطحی عالی تر از دولت قرار می دهد. وی معتقد است که تمدن شهری فعلی جامعه خود را در برابر تحرکی که افکار عمومی روشنگرانه از طریق وسایل ارتباط جمعی پدید می آید را افکار عمومی می داند.

۵- تعريفي از افكار عمومي:جامعه شناسان و پژوهشگران اجتماعي عموما افكار عمومي را از ديدگاه تعامل اجتماعي و ارتباطات مي‌نگرند. و بر اين امر تاكيد مي ورزند كه بدون ارتباط ميان افراد با يكديگر و از طريق ارتباط چهره به چهره و همچنين به واسطه رسانه‌هاي جمعي نظير مطبوعات، راديو و تلويزيون... در شكل گيري افكار عمومي نقش دارند. چرا كه افراد از طريق اين نوع ارتباطات است كه به طرز فكر و نگرش‌هاي ديگران پي مي‌برند. و در تصميم‌گيري‌هاي خود آنها را مورد توجه قراد مي‌دهند. روان شناسان اجتماعي افكار عمومي را پديده رواني اجتماعي مي‌دانند و با تكيه بر عواملي چون، جامعه پذيري، ويژگي‌هاي شخصيتي مخاطب، انگيزش‌هاي آگاه يا ناآگاه، الگوهاي رفتاري و ارزشي در گروه‌هاي كوچك اجتماعي كه فرد عضويت آن را دارد. افكار عمومي را مورد بررسي قرار مي‌دهد.

۶- فيلسوفي به نام ژان ژاك روسو:
ژان ژاك روسو فيلسوف فرانسوي و يكي از بنيان‌گذاران انقلاب كبير فرانسه است. تحليل گسترده اي از افكار عمومي دارد. او نه تنها به رابطه بين سياست، حكومت و افكار عمومي پرداخته است، بلكه درك و شناخت جديدي نيز از افكار عمومي ارائه كرده است. او افكار عمومي را به عنوان قانون اكثريت مطرح مي‌كند. و بر اين باور است كه حكومت‌ها به افكار عمومي بيش از قانون و يا حتي اعمال زور متكي هستند، و در تغييرات اجتماعي، حكومت‌ها از عقايد مردمي جلوتر نيستند. روسو معتقد است كه همه قوانين اگر بر اساس افكار عمومي بنا نهاده شوند، دولت‌ها در اجراي آن موفق تر هستند.

۷- فرآیند شکل گیری افکار عمومی:
برخی بر این باورند که افکار عمومی تنها در حکومتهای مردم سالار وجود دارند. در حالیکه در واقعیت امر چنین نیست. زیرا در بسیاری از کشورها شاهدیم که حکومت های خودکامه نیز افکار عمومی دارند. به نظر می رسد تنها تمایز آن این است که افکار عمومی در کشورهای مردم سالار آشکار و علنی است و در کشورهای خودکامه پنهانی و در گوشی است.
افکار عمومی زمانی به عرصه ظهور می رسد که جامعه نسبت به یک پدیده مهم اجتماعی از خود مقاومت نشان می دهد. بنابراین هر چند مردم دارای اشتراک فکری از نظر فرهنگی و مذهبی هستند اما این مسئله افکار عمومی محسوب نمی شود. در جامعه ای که اشتراک عقیده کامل و اتفاق نظر مطلق وجود داشته باشد باز هم می توانیم بگوئیم افکار عمومی مطرح نیست. پس افکار عمومی در جوامعی آشکار می شود که حکومت ها قانونی بودن خود را از توافق با کسانی که بر آنها حکومت می کنند بدست می آورند.
سیاست عمومی در جوامعی که دموکراتیک باشد، یعنی حکومتها به طور قانونی و از درون صندوق های رای به قدرت برسند به خواست های مردم احترام می گذارند و آنها را می پذیرند و در قوانین آنها را لحاظ می کنند.
در جوامعی که حکومت ها در آن به بازی قدرت می پردازند، شاهدیم که سیاستمدارانی که به نقش رهبری عمومی می پردازند در می یابند که قدرتها نمی توانند از مردم جلوتر بروند. و ناگزیرند از مردم یعنی افکار عمومی پیروی کنند.
در یک حکومت مردم سالار نقش رسانه ها، خلق و ایجاد موضوعات مورد گفتگو میان مردم است. در چنین جوامعی بیشترین مسائلی که مورد توجه مردم است، مد نظر رسانه ها نیز می باشد. در جوامع مردم سالار رسانه ها در مرکز حوادث و امور قرار دارند. از این رو به بیان افکار عمومی می پردازند.

افکار عمومی و گروه های فشار:
گروه‌هاي فشار براي تسلط بر مردم از وسايل مشروع و نامشروع استفاده مي كنند.
۱. تدابير اقتصادي: گروه‌هاي فشار با در اختيار گذاردن وامهاي گوناگون و يا هداياي بي‌شمار و يا رشوه دادن افراد مورد نظر را تحت سرپرستي انقياد خود در مي‌آورند.
۲. تدابير حقوقي: گروه‌هاي فشار با تحت فشار قراردادن مسئولان و نمايندگان سعي مي‌كنند تا خواست‌ها و نظريات خود را به قوانين و مقررات تبديل كنند.
۳. اقدامات تخريبي: گروه‌هاي فشار به طور پنهان و آشكار براي درهم شكستن مقاومت مردم و مسئولين و نمايندگان به تخريب و انهدام افراد و تشكل‌ها و جماعت‌ها مي‌پردازند.
۴. تدابير تبليغاتي: گروه‌هاي فشار به علت توانمندي مالي با استفاده از بنگاه‌هاي تبليغاتي از طريق رسانه‌هاي داخلي (راديو و تلويزيون، روزنامه‌ها، ماهواره‌ها و غيره) به نفوذ بر افكار عمومي مي‌پردازند.

فرايند شكل گيري افكار عمومي:
۱.رسانه‌هاي جمعي در پالايش و شكل دادن افكار عمومي از طريق انتخاب موضوع و پررنگ كردن آن و تيتر كردن آن و مطرح كردن‌ آن سعي مي‌كنند عامه‌ي مردم را به سمت آن موضوع بكشانند. و با برجسته سازي موضوعات در مردم آگاهي ايجاد مي‌كنند.
۲. موضوعات و مسائلي كه بر اثر حوادث و اتفاقات در جامعه رخ مي‌دهد از طرف رسانه بازتاب پيدا‌ مي‌كند. در اين هنگام نوعي ارتباط و كنش متقابل ميان مردم پديد مي‌آيد. مردم و گروه‌هاي اجتماعي در باره‌ي موضوع خاص بحث گفتگو مي‌كنند و سرانجام افكار عمومي شكل مي‌گيرد و به دنبال راه حل و چاره كار مي‌شوند.

"جيمز گرونيك" سه طبقه براي تشخيص جماعت يا عامه ارائه مي‌كند.
الف) عامه‌ي خاموش، گروهي كه با موقعيت ناشناخته‌اي روبرو مي‌شوند اما آن ر به عنوان مشكل يا مسئله در نظر نمي‌گيرند.
ب) عامه‌ي آگاه، گروهي كه وجود مسئله يا مشكل را تشخيص مي‌دهند و به فقدان چيزي در جامعه يا آن موقعيت خود پي مي‌برند و آگاه مي‌شوند اما تصميم يا اقدام خاصي در مورد آن صورت نمي‌دهند.
ج) گروه فعال، گروهي كه به بحث در خصوص آن مشكل در جامعه يا موقعيت مي‌پردازند و به صورت سازمان‌دهي شده و نظام‌مند در مورد آن اقدام مي‌كنند. و خواستار حل آن مسئله يا مشكل هستند.

متقاعد سازي: متقاعد سازي به صورت يك ارتباط انساني و پيچيده‌اي است كه براي تاثير گذاري با اهداف تغيير در اعتقادات، ارزش‌ها يا نگرش‌ها انجام مي‌گيرد.
نگرش‌ها ارزيابي‌هاي پايداري از جنبه‌هاي مختلف دنياي اطراف ما هستند كه به هنگام مواجه با محرك در ذهن تداعي مي‌شوند. اين تداعي شدن موجب بيداري احساسات مثبت و يا منفي مي‌شوند.
در واقع تركيب شناخت‌ها، احساسات و آمادگي براي عمل نسبت به يك شئي معين، نگرش مشخص نسبت به آن شئي مي‌گويند. برا ي نمونه نگرش يك شخص نسبت به يك شخصيت سياسي ممكن است حاوي اين شناخت باشد كه او مردي است شيفته سخنراني و بسيار جذاب و شنوندگان خود را مسحور و مجذوب مي‌كند.

ويژگي‌هاي مشترك نمونه‌هاي الگويي متقاعد سازي: در نظر بگيريد وقتي فردي فرد ديگري را متقاعد مي‌كند چه اتفاقي رخ مي‌دهد؛ ابتدا مي‌گوييم فردي فرد ديگر را متقاعد كرد. معمولا در اين جمله نوعي تلاش موفقيت‌ آميز وجود دارد. چنانچه نمي‌توانيم بگوييم او را متقاعد كرده‌ام ولي موفق نشدم.

شناخت اينكه متقاعد سازي با موفقيت مرتبط است نياز به بررسي دو ويژگي دارد.
۱. وجود يك معيار يا هدف
۲. تلاش براي رسيدن به آن هدف. زماني كه از موفقيت به طور ضمني سخن مي‌گوييم معمولا معياري براي موفقيت به عنوان هدف و آرمان در نظر مي‌گيريم.
۳. سومين ويژگي مشترك نمونه‌هاي الگويي متقاعد سازي وجود ميزاني از آزادي از سوي متقاعد شونده است. مثال: اين ماجرا را تصور كنيد كه دزدي فردي را بيهوش مي‌كند و پولش را به سرقت مي‌برد. كسي‌نمي گويد كه مال باخته متقاعد شده پول خود را به دزد بدهد.
۴. چهارمين ويژگي نمونه‌هاي الگويي متقاعد سازي عبارت است از: مواردي كه در آنها تاثير گذاري از طريق ارتباط حاصل مي‌شود.
در اين جا مفهوم متقاعد سازي فرايندي است كه از طريق ارتباط فردي با فرد ديگر حاصل مي‌شود. براي مثال، بلند كردن و پرت كردن كسي از بام يك ساختمان با گفتگو و تشويق آن فرد متفاوت است.
۵. آخرين ويژگي نمونه‌هاي الگويي متقاعد سازي شامل ايجاد تغيير در حالت ذهني متقاعد شونده است. زيرا برخي از نمونه‌هاي متداول متقاعد سازي احتمالا فقط تغيير در حالت‌هاي ذهني را فرا مي‌گيرد.
براي مثال، من علي را متقاعد كردم كه به رسميت شناختن كشور X از سوي ايران كار درستي است. پس مي‌توان نتيجه گرفت كه متقاعد سازي عبارت است از  تلاشي عامدانه، موفق، در تاثيرگذاري و نگرش‌ ديگري از طريق ارتباط در شرايطي كه متقاعد شونده ميزاني از آزادي را دارا مي‌باشد. 

جلسه پنجم ۲۸/۱/۹۲

تکنیک های اقناع: فنون و شیوه های مختلفی برای اقناع وجود دارد که می توان در میان آنها:
۱.کاربرد تحقیق برای تعیین منشاء و انگیزه رفتار بشر را نام برد.
۲. استفاده از نمادهایی که تداعی دلپذیر و پاداش دهنده دارند.
۳. منابعی که به دلیل اعتبار بالاي آنان گفته می شود، مورد پذیرش و باور هستند.
۴. انتخاب دقیق رهبران فکری به عنوان کانالهای ارتباط با عموم نیز می تواند از شیوه های موثر اقناع تلقی شود.

نقش قدرت تلویزیون در اقناع از دیدگاه "ژان کارنو": ژان کازنو در کتاب خود تحت عنوان قدرت تلویزیون در کنار اعمال نفوذ رسانه و افکار مخاطبان با هدف تغییر عقیده تاکید دارد که :
۱. رسانه‌ها سعی در تقویت عقیده موجود در جامعه دارند.
۲. ساختن عقیده تازه در جامعه،
۳. اقناع کردن مردم.
کازنو می گوید: تاثیر رسانه بیشتر تقویت کننده عقیده موجود است. زیرا انسان میل به ثبات و  وزن موجود دارد. و برنامه ها نیز برای جلب رضایت اکثریت مخاطبان و بر اساس سلیقه آنان ساخته می شود.
پس رسانه ها سعی نمی کنند دگرگونی در عقیده ایجاد کنند. البته رسانه ها می توانند با تلاش هدفمند به اهداف اقناعی و ترغیبی خود دست بزنند و مردم را متقاعد نمایند که این رویداد ها درست هستند. مثلا گرانی یک پدیده‌ای است که با توجه به شرایط موجود ایجاد شده است؛ و مردم را قانع نمایند.

تکنیک های اقناع در مورد رسانه:
۱. متخصص‌ها بیشتر از غیر متخصص‌ها متقاعد کننده هستند.
۲. مبلغان جذاب از غیر جذاب در خصوص اقناع موثرترند.
۳. نوع صحبت کردن، یعنی افرادی که آرام و شمرده سخن می گویند بهتر می توانند متقاعد کنند.
۴. افرادی که دارای عزت نفس پایینی هستتند  راحت‌تر اقناع می شوند.

افکار قالبی: بسیاری از نویسندگان بدون اشاره به ایدئولوژوی، حضور کلیشه‌های فرهنگی را در افکار عمومی نشان داده‌اند.
مثل: مخالفت برخی از سفید پوستان ایالات جنوبی آمریکا، با پذیرش دانش آموزان سیاهپوست.
پیش داوری‌های قالبی در باره‌ی مسائلی عنوان می‌شود، که با افراد به عنوان اعضای یک گروه نژادی، مذهبی، ملی و یا اقتصادی مرتبط است.
برای مثال می توان از پیش داوری‌های ملت‌ها  و یا اقوام  که در باره‌ی هم صحبت می‌کنند. نقش افکار قالبی در شکل گیری افکار عمومی روشن و بدیهی است. زبان ما حاوی بسیاری از واژه‌هایی است که بیانگر این افکار قالبی است. و هنگام یادگیری زبان، بسیاری از این افکار قالبی را فرا می گیریم.
در واقع ما می توانیم در باره بسیاری از مسائل داوری کنیم که هیچکدام از ما نه تجربه مستقیمی از آنها داریم و نه تماس رو در رو، بلکه این کلمات قالبی زبان است که بر خورد ما را با بسیار ی از مسائل جهت می دهد.
مثلا وقتی می گو.ییم اصفهانی ها حسابگر هستند،
پس کلیشه یا افکار جانبی عبارت است از: تنزل انسانها به مجموعه‌ای از ویژگی‌های شخصیتی مبالغه آمیز و معمولا منفی.
کلیشه سازی همچنین با اتخاذ راهبرد تقسیم کردن ویژگی‌های به هنجار و قابل قبول را از نابه‌هنجار و غیر قابل پذیرش جدا می سازد. سپس هر چیزی را که در درون به‌هنجار نگنجد، رد می‌کند. مثلا پوشش این شخص جواد است.

"فوکو" فیلسوف فرانسوی کلیشه سازی را نوعی بازی قدرت- دانش می نامد.
کلیشه سازی مردم را طبق هنجارها طبقه بندی می‌کند و افراد طرد شده را به عنوان دیگری یا غیر خودی فرض می کند.
کلیشه سازی شیوه مرسوم  گروه‌های حاکم است که تلاش می‌کنند به کل جامعه طبق دیدگاه خود نظام ارزشی و احساسات و ایدئولوژی خود را شکل میدهند. مثلا غربی ها .. شرقی ها را افرادی تنبل زن باره و ... می بینند.

ویژگی های تفکر قالبی: تفکر قالبی یک گروه خارجی را مدنظر قرار دهید. تفکر قالبی در عقیده‌ی اشخاصی که دارای موقعیت اجتماعی مشابهی هستند شکل می‌گيرند. مثلا افغانی‌های مهاجر در ایران.
عقیده‌ی مطرح شده در مرحله بعدی به وسیله‌ی افرادی که تفکر قالبی به آنها مربوط می شود مورد تایید قرار می گیرد. مثلا با دیدن افغانی‌های تازه آمده به ایران آن تفکر تایید می‌شود.
تفکر قالبی الگویی از تفسیرها را فراهم می‌آورد. که موجب می‌شود تا رفتارهای گوناگون به یک علت خاص نسبت داده شود. تفکر قالبی از افراد منزوی گروه ویژگی فردی را بر می‌گزیند و آن را به عنوان یک ویژگی عمومی به همه‌ي افراد آن گروه نسبت می دهد.

سیر تاریخی افکار عمومی

۱. از آغاز تا قرون وسطی: در زمان های گذشته رسانه های جمعی وجود نداشتند. و می توانیم بگوییم افکار عمومی مطرح نبوده و افکار عمومی یک بحث تازه و مدرن می باشد. با این وجود از زمانی که یونانیان در میادین شهر برای بحث و گفتگو جمع شدند و یا در تمدن روم قدیم مردم در بازارها و میادین جمع می شدند با هم دیگر صحبت می کردند. و افراد دارای قدرت سخنوری و شیوایی بیان بودند. پس سعی می کردند مردم را به سمت خود جلب کنند. در واقع در یونان باستان مردم در پلیس مکانی که برای بحث در حوزه سیاست، عدالت، جنگ مردم جمع شده و به بحث می پرداختند. پلیس مکانی است سیاسی و هویت هر فرد یونانی منوط به حضور در پلیس است. ارسطو در کتاب خود مطرح می کند که چگونه در یونان از دل بحث و گفتگو افکار عمومی شکل می گیرد.

2. از قرون وسطی تا عصر رنسانس: درقرون میانه که حاکمیت کلیسا وجود دارد مردم در کلیسا جمع می شوند و به گفتگو می پردازند در واقع به دلیل محدود بودن کانالهای ارتباطی مردم شاهد این هستیم که کلیسا نه تنها منبع اصلی اطلاعات بلکه منبع کانالهای ارتباطی مردم نیز می باشد. در واقع اخبار مذهبی و غیر مذهبی از زمان روحانیون مطرح می شد. پس افکار عمومی در کلیسا به وجود می آمد.

3. از عصر رنسانس تا قرن نوزدهم: نخستین جوانه های فرهنگ انسانگرایی در ایتالیا مطرح شد و فرهنگ نو با کشف صنعت چاپ گسترش پیدا کرد.و دولتهای کلیسایی سقوط کردند و دولت های ملی به وجود آمدند. پس از این امر شرایط مناسبی برای ایجاد افکار عمومی به وجود آمد. ایجاد دولت های ملی زمینه ی اندیشه های سیاسی و افکار عمومی را مطرح کرد. مثلا ماکیاول می گوید صدای مردم صدای خداست و پادشاهان باید افکار عمومی را در نظر بگیرند و بعد در انقلاب کبیر فرانسه با آمدن مطبوعات افکار عمومی جدی تر مطرح شد. و مطبوعات در شکل دادن به افکار عمومی نقش داشتند. برای مثال روسو" در کتاب قراردادهای اجتماعی می کوشد آزادی افراد را حفظ کند و اراده و خواست مشترک افراد را معنای همه ی اقدامات می داند. که همان افکار عمومی است. ویا اینکه بن تام" تاکید می کند قانونگذاران نمی توانند وجود افکا رعمومی را نادیده بگیرند. در واقع می توانیم بگوییم در قرن 19 مفهوم افکار عمومی به طور جدی وارد جریان های اصلی تئوری سیاسی شده است.

4. از قرن 19 تا عصرحاضر: "والتر لیدمن" می توانیم بگوییم اولین فردی است که به صورت اصولی و علمی کتابی در باره ی افکار عمومی نوشته است. اومی گوید تا زمانی که پی نبرده اید که مردم به گمان خود بر مبنای چه دانسته هایی دست به عمل می زنند نمی توانید مفهوم اعمال آنها را کاملا درک کنید. و اگر این معنا صحیح باشد در این صورت برای انجام یک قضاوت عادلانه نه تنها باید دانسته هایی را که در حیطه ی اطلاعات آنهاست بلکه اذهانی را که وسیله دانسته های آنهاست می توانیم ارزیابی کنیم.

 "رایت میلز" چهار ویژگی برای جامعه توده ای ذکر می کند.
۱. تعداد کسانی که ابراز عقیده می کنند بسیار کمتر از شمار کسانی است که دریافت عقیده می کنند. 2. ارتباطات به نحوی سازمان می یابد که برای فرد مشکل و حتی غیر ممکن است که به طور فردی و یا به طرز موثری ادای پاسخ کند.
3. صورت عمل پذیرفتن افکار تحت نظارت مقامات است.
۴. توده ها در برابر نهادهای رسمی جامعه هیچگونه استقلالی ندارند.

"نیکوس یولانزا" رسانه ها افکار عمومی: او دانشمند یونانی- فرانسوی است که به سیاست در دوره بعد از جنگ جهانی می پردازد و معتقد است که رسانه ها همچون بسیاری از سازمان ها نظیر آموزش عالی و آموزش و پرورش، نهادهای کلیسایی ابزارهایی ایدئولوژیک و فکری دولت هستند. و دولت به وسیله آنها افکار عمومی را شکل می دهد و اطاعت را نهادینه می کند. در واقع به جای استفاده از قهر و غلبه و سرکوب عریان دولت سعی می کند از طریق رسانه ها به مردم حکومت کند.
"استوارت هال" و نقش رسانه ها در افکار عمومی: استوار هال انگلیسی در کتاب معروفش "خودبازیابی ایدئولوژی" که برای او شهرت جهانی آورد می‌نویسد رسانه ها نقش مهمی در آفرینش و تقویت تصور ما از جامعه خودی و دنیا را دارد. رسانه ها مردم را موافق و علاقمند به وضع عمومی، سیاسی و اقتصادی می سازد. و در واقع رسانه ها مستقل نبوده و نمی توانند ادعای مستقل بودن از دولت را داشته باشند. چرا که سعی می کنند مردم را موافق حکومت و دولت نمایند. و از مهمترین ابزارهای سرمایه قرن بیستم برای حفظ سرکردگی عقیدتی و فکر در جامعه هستند.
"یورگن هابرماس" و افکار عمومی: هابرماس دانشمند معاصر آلمانی است که در کتاب انتقال ساختاری بخش عمومی می نویسد: در شکل گیری افکار عمومی انسان غالبا شنونده و ناظر مباحث تکراری است. که ریشه در بدیهیات ساخته شده ی فن آوري دارد. که نتایج موقتی و بی دوام آن بمباران مداوم و قطع نشدنی افکار، توسط تولید کنندگان از طریق تبلیغات رسانه ها است. که بدین ترتیب مصرف کنندگان را به اسارت خود در می آوریم.


 با سلام و خسته نباشید به دوستان خوبم، سوالات خیلی مهم استاد مجیدی را جهت استفاده شما عزیزان در اینجا قرار می دهم. امید است که مفید واقع شود.
ضمنا لطف کنید جواب ها را با جزوه خود مقایسه کنید شاید بنده در اینجا یا خیلی خلاصه کرده باشم و یا برعکس جواب را طولانی نوشته باشم. به سلیقه خود اصلاح کنید. (بهتر است همه درس ها را مقایسه کنید)
با تشکر

 افکار عمومی استاد مجیدی

1- افكار عمومي را تعریف کنید. (از نظر جامعه شناسان و پژوهشگران اجتماعي)
جامعه شناسان و پژوهشگران اجتماعي عموما افكار عمومي را از ديدگاه تعامل اجتماعي و ارتباطات مي‌نگرند. و بر اين امر تاكيد مي ورزند كه بدون ارتباط، ميان افراد با يكديگر و از طريق ارتباط چهره به چهره و همچنين به واسطه رسانه‌هاي جمعي نظير مطبوعات، راديو و تلويزيون... در شكل گيري افكار عمومي نقش دارند. چرا كه افراد از طريق اين نوع ارتباطات است كه به طرز فكر و نگرش‌هاي ديگران پي مي‌برند. و در تصميم‌گيري‌هاي خود آنها را مورد توجه قراد مي‌دهند. روان شناسان اجتماعي افكار عمومي را پديده رواني اجتماعي مي‌دانند و با تكيه بر عواملي چون، جامعه پذيري، ويژگي‌هاي شخصيتي مخاطب، انگيزش‌هاي آگاه يا ناآگاه، الگوهاي رفتاري و ارزشي در گروه‌هاي كوچك اجتماعي كه فرد عضويت آن را دارد. افكار عمومي را مورد بررسي قرار مي‌دهند.

2- فرآیند شکل گیری افکار عمومی را به اختصار توضیح دهید.
افکار عمومی زمانی به عرصه ظهور می رسد که جامعه نسبت به یک پدیده مهم اجتماعی از خود مقاومت نشان می دهد. بنابراین هر چند مردم دارای اشتراک فکری از نظر فرهنگی و مذهبی هستند اما این مسئله افکار عمومی محسوب نمی شود. پس افکار عمومی در جوامعی آشکار می شود که حکومت ها قانونی بودن خود را از توافق با کسانی که بر آنها حکومت می کنند بدست می آورند. در جوامعی که حکومت ها در آن به بازی قدرت می پردازند، شاهدیم که سیاستمدارانی که به نقش رهبری عمومی می پردازند در می یابند که قدرتها نمی توانند از مردم جلوتر بروند. و ناگزیرند از مردم یعنی افکار عمومی پیروی کنند.
در یک حکومت مردم سالار نقش رسانه ها، خلق و ایجاد موضوعات مورد گفتگو میان مردم است. در چنین جوامعی بیشترین مسائلی که مورد توجه مردم است، مد نظر رسانه ها نیز می باشد. در جوامع مردم سالار رسانه ها در مرکز حوادث و امور قرار دارند. از این رو به بیان افکار عمومی می پردازند.

(فرايند شكل گيري افكار عمومي:
۱.رسانه‌هاي جمعي در پالايش و شكل دادن افكار عمومي از طريق انتخاب موضوع و پررنگ كردن آن و تيتر كردن آن و مطرح كردن‌آن سعي مي‌كنند عامه‌ي مردم را به سمت آن موضوع بكشانند. و با برجسته سازي موضوعات در مردم آگاهي ايجاد مي‌كنند.
۲
. موضوعات و مسائلي كه بر اثر حوادث و اتفاقات در جامعه رخ مي‌دهد از طرف رسانه بازتاب پيدا‌مي‌كند. در اين هنگام نوعي ارتباط و كنش متقابل ميان مردم پديد مي‌آيد. مردم و گروه‌هاي اجتماعي در باره‌ي موضوع خاص بحث گفتگو مي‌كنند و سرانجام افكار عمومي شكل مي‌گيرد و به دنبال راه حل و چاره كار مي‌شوند. )

 

3-"جيمز گرونيك" چند طبقه براي تشخيص جماعت يا عامه مطرح کرده نام برده و توضیح دهید.
سه طبقه براي تشخيص جماعت يا عامه ارائه مي‌كند
الف) عامه‌ي خاموش، گروهي كه با موقعيت ناشناخته‌اي روبرو مي‌شوند اما آن ر به عنوان مشكل يا مسئله در نظر نمي‌گيرند.
ب) عامه‌ي آگاه، گروهي كه وجود مسئله يا مشكل را تشخيص مي‌دهند و به فقدان چيزي در جامعه يا آن موقعيت خود پي مي‌برند و آگاه مي‌شوند اما تصميم يا اقدام خاصي در مورد آن صورت نمي‌دهند.
ج) گروه فعال، گروهي كه به بحث در خصوص آن مشكل در جامعه يا موقعيت مي‌پردازند و به صورت سازمان‌دهي شده و نظام‌مند در مورد آن اقدام مي‌كنند. و خواستار حل آن مسئله يا مشكل هستند.

 

منظور از گروه های فشار چیست؟ و چه رابطه ای با افکار عمومی دارد.
گروه‌هاي فشار براي تسلط بر مردم از وسايل مشروع و نامشروع استفاده مي كنند.
۱
. تدابير اقتصادي: گروه‌هاي فشار با در اختيار گذاردن وامهاي گوناگون و يا هداياي بي‌شمار و يا رشوه دادن افراد مورد نظر را تحت سرپرستي انقياد خود در مي‌آورند.
۲
. تدابير حقوقي: گروه‌هاي فشار با تحت فشار قراردادن مسئولان و نمايندگان سعي مي‌كنند تا خواست‌ها و نظريات خود را به قوانين و مقررات تبديل كنند.
۳
. اقدامات تخريبي: گروه‌هاي فشار به طور پنهان و آشكار براي درهم شكستن مقاومت مردم و مسئولين و نمايندگان به تخريب و انهدام افراد و تشكل‌ها و جماعت‌ها مي‌پردازند.
۴
. تدابير تبليغاتي: گروه‌هاي فشار به علت توانمندي مالي با استفاده از بنگاه‌هاي تبليغاتي از طريق رسانه‌هاي داخلي (راديو و تلويزيون، روزنامه‌ها، ماهواره‌ها و غيره) به نفوذ بر افكار عمومي مي‌پردازند.

5- ويژگي‌هاي مشترك نمونه‌هاي الگويي متقاعد سازي را بیان کنید و توضیح دهید.

شناخت اينكه متقاعد سازي با موفقيت مرتبط است نياز به بررسي چند ويژگي دارد.
۱
. وجود يك معيار يا هدف
۲. تلاش براي رسيدن به آن هدف. زماني كه از موفقيت به طور ضمني سخن مي‌گوييم معمولا معياري براي موفقيت به عنوان هدف و آرمان در نظر مي‌گيريم.
۳
. سومين ويژگي مشترك وجود ميزاني از آزادي از سوي متقاعد شونده است. مثال: اين ماجرا را تصور كنيد كه دزدي فردي را بيهوش مي‌كند و پولش را به سرقت مي‌برد. كسي‌نمي گويد كه مال باخته متقاعد شده پول خود را به دزد بدهد.
۴
. چهارمين ويژگي عبارت است از: مواردي كه در آنها تاثير گذاري از طريق ارتباط حاصل مي‌شود.
در اين جا مفهوم متقاعد سازي فرايندي است كه از طريق ارتباط فردي با فرد ديگر حاصل مي‌شود. براي مثال، بلند كردن و پرت كردن كسي از بام يك ساختمان با گفتگو و تشويق آن فرد متفاوت است.
۵
. آخرين ويژگي نمونه‌هاي الگويي متقاعد سازي شامل ايجاد تغيير در حالت ذهني متقاعد شونده است. زيرا برخي از نمونه‌هاي متداول متقاعد سازي احتمالا فقط تغيير در حالت‌هاي ذهني را فرا مي‌گيرد.
براي مثال، من علي را متقاعد كردم كه به رسميت شناختن كشور 
X از سوي ايران كار درستي است.

6- تکنیک های اقناع را بیان کنید.
۱.کاربرد تحقیق برای تعیین منشاء و انگیزه رفتار بشر.
۲. استفاده از نمادهایی که تداعی دلپذیر و پاداش دهنده دارند.
۳
. منابعی که به دلیل اعتبار بالاي آنان گفته می شود، مورد پذیرش و باور هستند.
۴
. انتخاب دقیق رهبران فکری به عنوان کانالهای ارتباط با عموم نیز می تواند از شیوه های موثر اقناع تلقی شود.

7-نقش قدرت تلویزیون در اقناع از دیدگاه "ژان کازنو" بنویسید.
1. رسانه‌ها سعی در تقویت عقیده موجود در جامعه دارند.
۲
. ساختن عقیده تازه در جامعه،
۳
. اقناع کردن مردم.
کازنو می گوید: تاثیر رسانه بیشتر تقویت کننده عقیده موجود است. زیرا انسان میل به ثبات و  وزن موجود دارد. و برنامه ها نیز برای جلب رضایت اکثریت مخاطبان و بر اساس سلیقه آنان ساخته می شود.
پس رسانه ها سعی نمی کنند دگرگونی در عقیده ایجاد کنند. البته رسانه ها می توانند با تلاش هدفمند به اهداف اقناعی و ترغیبی خود دست بزنند و مردم را متقاعد نمایند که این رویداد ها درست هستند. مثلا گرانی یک پدیده‌ای است که با توجه به شرایط موجود ایجاد شده است؛ و مردم را قانع نمایند.

8- تکنیک های اقناع در مورد رسانه را بنویسید.
۱. متخصص‌ها بیشتر از غیر متخصص‌ها متقاعد کننده هستند.
۲
. مبلغان جذاب از غیر جذاب در خصوص اقناع موثرترند.
۳
. نوع صحبت کردن، یعنی افرادی که آرام و شمرده سخن می گویند بهتر می توانند متقاعد کنند.
۴
. افرادی که دارای عزت نفس پایینی هستتند  راحت‌تر اقناع می شوند.

 

9- افکار قالبی چیست؟ توضیح دهید.
بسیاری از نویسندگان بدون اشاره به ایدئولوژوی، حضور کلیشه‌های فرهنگی را در افکار عمومی نشان داده‌اند.
مثل: مخالفت برخی از سفید پوستان ایالات جنوبی آمریکا، با پذیرش دانش آموزان سیاهپوست.
پیش داوری‌های قالبی در باره‌ی مسائلی عنوان می‌شود، که با افراد به عنوان اعضای یک گروه نژادی، مذهبی، ملی و یا اقتصادی مرتبط است.
در واقع ما می توانیم در باره بسیاری از مسائل داوری کنیم که هیچکدام از ما نه تجربه مستقیمی از آنها داریم و نه تماس رو در رو، بلکه این کلمات قالبی زبان است که بر خورد ما را با بسیار ی از مسائل جهت می دهد.
مثلا وقتی می گو.ییم اصفهانی ها مردمان حسابگر
ی هستند
.
پس کلیشه یا افکار جانبی عبارت است از: تنزل انسانها به مجموعه‌ای از ویژگی‌های شخصیتی مبالغه آمیز و معمولا منفی.

"فوکو" فیلسوف فرانسوی کلیشه سازی را نوعی بازی قدرت- دانش می نامد.
کلیشه سازی مردم را طبق هنجارها طبقه بندی می‌کند و افراد طرد شده را به عنوان دیگری یا غیر خودی فرض می کند.
کلیشه سازی شیوه مرسوم  گروه‌های حاکم است که تلاش می‌کنند به کل جامعه، طبق دیدگاه خود نظام ارزشی و احساسات و ایدئولوژی خود را شکل دهند. مثلا غربی ها .. شرقی ها را افرادی تنبل زن باره و ... می بینند.

10- ویژگی های تفکر قالبی را بیان کنید.
تفکر قالبی یک گروه خارجی را مدنظر قرار دهید. تفکر قالبی در عقیده‌ی اشخاصی که دارای موقعیت اجتماعی مشابهی هستند شکل می‌گيرند. مثلا افغانی‌های مهاجر در ایران.
عقیده‌ی مطرح شده در مرحله بعدی به وسیله‌ی افرادی که تفکر قالبی به آنها مربوط می شود مورد تایید قرار می گیرد. مثلا با دیدن افغانی‌های تازه آمده به ایران آن تفکر تایید می‌شود.
تفکر قالبی الگویی از تفسیرها را فراهم می‌آورد. که موجب می‌شود تا رفتارهای گوناگون به یک علت خاص نسبت داده شود. تفکر قالبی از افراد منزوی گروه، ویژگی فردی را بر می‌گزیند و آن را به عنوان یک ویژگی عمومی به همه‌ي افراد آن گروه نسبت می دهد.

11- افکار عمومی در یونان به چه صورتی بوده است؟

از آغاز تا قرون وسطی: از زمانی که یونانیان در میادین شهر برای بحث و گفتگو جمع شدند و یا در تمدن روم قدیم مردم در بازارها و میادین جمع می شدند و با هم دیگر صحبت می کردند؛ و افرادی که دارای قدرت سخنوری و شیوایی بیان بودند؛ سعی می کردند مردم را به سمت خود جلب کنند. در واقع در یونان باستان مردم در پلیس؛ مکانی که برای بحث در حوزه سیاست، عدالت، جنگ مردم جمع شده و به بحث می پرداختند. پلیس مکانی است سیاسی و هویت هر فرد یونانی منوط به حضور در پلیس است. ارسطو در کتاب خود مطرح می کند که چگونه در یونان از دل بحث و گفتگو افکار عمومی شکل می گیرد.

12- افکار عموم در دوره قرون وسطی (میانه) را توضیح دهید.
درقرون وسطی یا میانه، که حاکمیت کلیسا وجود دارد؛ مردم در کلیسا جمع می شدند و به گفتگو می پرداختند. در واقع به دلیل محدود بودن کانالهای ارتباطی مردم، شاهد این هستیم که کلیسا نه تنها منبع اصلی اطلاعات، بلکه منبع کانالهای ارتباطی مردم نیز می باشد. در واقع اخبار مذهبی و غیر مذهبی از زبان روحانیون مطرح می شد. پس افکار عمومی در کلیسا به وجود می آمد.

13- افکار عمومی در عصر رنسانس را بنویسید.
نخستین جوانه های فرهنگ انسانگرایی در ایتالیا مطرح شد و فرهنگ نو با کشف صنعت چاپ گسترش پیدا کرد. و دولتهای کلیسایی سقوط کردند و دولت های ملی به وجود آمدند. پس از این امر، شرایط مناسبی برای ایجاد افکار عمومی به وجود آمد. ایجاد دولت های ملی زمینه ی اندیشه های سیاسی و افکار عمومی را مطرح کرد. مثلا "ماکیاول" می گوید صدای مردم صدای خداست. و پادشاهان باید افکار عمومی را در نظر بگیرند. و بعد در انقلاب کبیر فرانسه با آمدن مطبوعات، افکار عمومی جدی تر مطرح شد. و مطبوعات در شکل دادن به افکار عمومی نقش داشتند.

14- "رایت میلز" چهار ویژگی برای جامعه توده ای ذکر می کند. بیان کنید.
۱. تعداد کسانی که ابراز عقیده می کنند بسیار کمتر از شمار کسانی است که دریافت عقیده می کنند.
2. ارتباطات به نحوی سازمان می یابد که برای فرد مشکل و حتی غیر ممکن است که به طور فردی و یا به طرز موثری ادای پاسخ کند.
3. صورت عمل پذیرفتن افکار تحت نظارت مقامات است.
۴. توده ها در برابر نهادهای رسمی جامعه هیچگونه استقلالی ندارند.

15- دیدگاه"استوارت هال" در باره نقش رسانه ها در افکار عمومی را دکر کنید.
استوارت هال انگلیسی در کتاب معروفش "خودبازیابی ایدئولوژی" که برای او شهرت جهانی آورد می‌نویسد؛ رسانه ها نقش مهمی در آفرینش و تقویت تصور ما از جامعه خودی و دنیا را دارند. رسانه ها مردم را موافق و علاقمند به وضع عمومی، سیاسی و اقتصادی می سازند. و در واقع رسانه ها مستقل نبوده و نمی توانند ادعای مستقل بودن از دولت را داشته باشند. چرا که سعی می کنند مردم را موافق حکومت و دولت نمایند. و از مهمترین ابزارهای سرمایه قرن بیستم برای حفظ سرکردگی عقیدتی و فکری در جامعه هستند.



 



 

مباني هنر، تصوير و تبليغ آقاي استاد كوثري

                                                                       به نام خدا
 
جلسه اول ۳۰/۱۱/۹۱
استاد كتاب "مديريت مراسم و تجمعات" نشر "هم‌پا" كه خودشان مولف آن هستند را معرفي كردند.
 
جلسه اول با چگونگي  تهيه تحقيق، شروع و با همان هم پايان گرفت. چرا كه مهمترين قسمت اين درس، تحقيق كه چه عرض كنم بهتر است بگويم (پايان نامه) است.
 
فهرست مطالب
 
عنوان                                                                                   صفحه
 
۱. پيش گفتار                                                                       يك يا دو صفحه
۲. مقدمه                                                                                       ۲-۱
۳. روش تحقيق، هدف و انگيزه تحقيق                                                 ۳
۴. پيشينه تحقيق (ادبيات تحقيق)                                                     ۵-۴
۵. تعريف مفاهيم                                                                            ۶
۶. سوالات تحقيق                                                                           ۷
۷. ارائه مطلب اصلي، به صورت دو يا سه فصل ۱۱-۸ و ۱۵-۱۲ و ۲۰-۱۶      ۲۰-۸
۸. تجزيه و تحليل مطالب اصلي                                                         ۲۱-۲۲           
۹. استنتاج يا نتيجه گيري                                                                 ۲۳
۱۰. فهرست منابع                                                                           ۲۴
۱۱. پيوستها (عكس، سي دي)
 
توضيحات روي جلد
 
موضوع:
 
-------------------
 
نام درس:
 
-------------------
 
نام دانشگاه:
 
-------------------
 
سال تحصيلي:
 
-------------------
 
رشته تحصيلي:
 
-------------------
 
نام دانشجو:
 
-------------------
 
نام استاد:
 
-------------------
 
 
 
ساير توضيحات:
 
تحقيق ۶ نمره  و ۱۴ نمره ورقه امتحاني دارد، نياز به ارائه (كنفرانس)  نيست. تا آخرين جلسه مهلت  داريم، جلد گرفته و مانند يك پايان نامه به استاد تحويل دهيم.
نمونه موضوع تحقيق: تبليغات،(بنر، تيزر تلويزيوني...) سينما، نقاشي، مجسمه سازي...

پيش گفتار، جزء تحقيق محسوب نمي‌شود در يك نيم صفحه يا تا دو صفحه در زمينه  مثلا اگر موضوع ما ( رابطه هنر با نگارگري) يا (تلويزيون در جهان امروز) باشد؛ نظر شخصي خودمان را در رابطه با "هنر" يا "تلويزيون" مي‌نويسيم. در واقع مانند انشاء مي‌نويسيم.
تعداد صفحات تحقيق از مقدمه شروع مي‌شود. كمتر از ۱۵ صفحه نباشد.
مقدمه، بايد بين ۱تا ۲ صفحه باشد، اگر نيم صفحه شد مطلب اصلي را از صفحه بعد شروع مي‌كنيم. در مقدمه خود موضوع را ( رابطه هنر با نگارگري) به اضافه قسمتي از نتيجه را مي‌نويسيم.
 روش تحقيق كه به دو روش "پيمايشي" يا "كتابخانه‌اي" كه ما از روش كتابخانه اي استفاده مي‌كنيم.
هدف از تحقيق (بايد مشخص كنيم كه هدف من از اين تحقيق چيست؟ و به چه نتيجه‌اي مي‌خواهم برسم، در نتيجه گيري بايد نتيجه آن ديده شود) هدف جمعي است، اما انگيزه شخصي است و بايد مشخص كنيم كه چه انگيزه اي داشتيم كه اين موضوع را براي تحقيق انتخاب كرديم.(چرا اين موضوع را انتخاب كرديم).
پيشينه تحقيق،حداقل بايد دو مورد از پيشينه تحقيق را با مشخصات ذكر كنيم. (نام نويسنده، نام كتاب يا مقاله، نام انتشارات، تاريخ نشر...) يكي دو سطر هم از نتيجه كتاب يا هر نوشته پيشين ديگر را هم بنويسيم.
تعريف مقاهيم: ۲۰تا كلمه كليدي از مطلب اصلي پيدا كنيم و با معني آنها بنويسيم.
سوالات تحقيق: ۵تا سوال از مطالب اصلي كه بتوانيم جواب آنها را هم در همان جا بدست بياوريم.
ارائه مطلب اصلي: كه كل تحقيق را شامل مي‌شود.
تجزيه و تحليل: تمام ۵تا سوال را با جواب در همين قسمت مي‌آوريم.
نتيجه گيري (استنتاج): در واقع چكيده قسمت ۸ را به اضافه نظر خود در اين قسمت مي‌آوريم.
فهرست منابع: تمام فاكتورهايي را كه در پيشينه آورديم را مي‌آوريم و همين طور منابع ديگر را.
پيوست‌ها: چنانچه پيوستي داشتيم در اين قسمت مي‌آوريم.

ارتباط با رسانه ، استاد ايمان نمديان‌پور

به نام خدا

جلسه اول ۳۰/۱۱/۹۱
استاد در جلسه اول در مورد كتابي كه تدريس خواهند كرد، توضيحاتي دادند و فصلهاي كتاب را گفتند و ما يادداشت كرديم. (چون در بازار اين كتاب موجود نيست) امتحان از ۱۵ نمره است و ۵ نمره هم فعاليت‌هاي كلاسي و تحقيق دارد.

فصل اول كليات:
۱. روابط عمومي چيست؟ اهداف روابط عمومي
۲. رسانه چيست؟
۳. روابط عمومي به مثابه رسانه

فصل دوم: روابط عمومي رسانه‌اي در مدلها و نظريه‌هاي ارتباطي،
۱. مدل ارتباطي چيست؟
۲. نظريه ارتباطي چيست؟

فصل سوم: روابط عمومي، رسانه و افكار عمومي
۱. افكار عمومي چيست؟
۲. روابط عمومي رسانه و شكل گيري افكار عمومي
۳. روابط عمومي رسانه و افكار قالبي
۴. روابط عمومي، رسانه و شفافيت افكار عمومي
۵. روابط عمومي، رسانه و انتشار افكار عمومي

فصل چهارم: روابط عمومي رسانه و اطلاع رساني
۱. حوزه‌هاي مشترك روابط عمومي و رسانه در اطلاع رساني
۲. خبر چيست؟
۳. مفاهيم اساسي در خبرنويسي
۴. عناصر خبر
۵. ارزش‌هاي خبري
۶. سبك‌هاي خبرنويسي
۷. ضرورت شناخت رسانه‌هاي گروهي براي روابط عمومي
۸. ساير فعاليت‌هاي مشترك روابط عمومي و رسانه
۹. پاسخگويي به رسانه‌ها

فصل پنجم: روابط عمومي، رسانه و تبليغات
۱. تبليغات چيست؟
۲. انواع تبليغات
۳. مرزهاي موجود بين روابط عمومي و تبليغات
۴. روابط عمومي، رسانه و تبليغات
۵. انتخاب مناسبترين رسانه براي پيام‌هاي تبليغاتي

فصل ششم: روابط عمومي، رسانه و مديريت بحران
۱. بحران چيست؟
۲. روابط عمومي و مديريت بحران

فصل هفتم: جايگاه ارتباط با رسانه ها در روابط عمومي
۱. جايگاه روابط عمومي در سازمان 
۲. جايگاه ارتباط با رسانه ها در روابط عمومي 

درس اول

۱- روابط عمومي را تعريف كنيد.
تعاريف متعددي از روابط عمومي وجود دارد كه هر يك جنبه‌هايي از اين حرفه را در بر مي‌گيرد. و يا به نكات ويژه‌اي از آن تاكيد مي‌كند. از اين نظر تعريف جامع و كاملي از روابط عمومي نمي‌توان ارائه داد.
نشريه اخبار روابط عمومي (پي آر نيوز)، روابط عمومي را كاري مديريتي مي‌داند كه به ارزيابي ديدگاه‌هاي عموم مي‌پردازد و با تدوين سياست‌ها و رويه‌هاي يك فرد يا يك سازمان به قصد دست‌يابي به منافع عموم مردم برنامه علمي براي كسب اقبال و توجه آنان طراحي و اجرا مي‌كند.
ويژگي‌هاي مورد نظر در اين نشريه عبارتند از: پايداري، صبر و حوصله، براي دستيابي به اهداف تعيين شده از سوي روابط عمومي‌ها.
"ادوارد برنيز" از پيشگامان روابط عمومي با تاكيد بر بخش‌هاي مختلف آن، تبليغات، اطلاع رساني، نمايندگي مطبوعات و ... ارتقاء فروش را بحث‌هاي محدودي از اين حرفه اعلام مي‌دارد.
ارتقاء فروش: بخش هاي محدودي از اين حرفه را معرفي مي كند؛ كه برخي از سياست ها و اهداف روابط عمومي ها را تعيين مي‌كند.
انجمن روابط عمومي انگليس، با تاكيد بر مقاهيمي همچون، آگاهي، برنامه ريزي و سنجيدگي در اين حرفه، روابط عمومي را مجموعه تلاش‌ها و اقدامات آگاهانه، برنامه ريزي شده و سنجيده براي استقرار و كسب تفاهم متقابل بين يك سازمان و گروه‌هاي مورد نظر آنها تعريف مي‌كند.
مفاهيم فوق به گونه اي ديگر در تعريف انجمن روابط عمومي امريكا نيز وجود دارد.
از ديدگاه "ركس هارلو" بنيان گذار و مدرس اين انجمن، روابط عمومي را مي‌توان كار مديريتي مشخصي دانست؛ كه به ايجاد و حفظ خطوط دو جانبه ارتباطي درك دو جانبه و همكاري متقابل بين يك سازمان و عموم مردم كمك مي‌كند. اين وظيفه مديريتي كه در صدد كاهش مشكلات و مسائل مردم است با بهره گيري از آگاهي نسبت به نظرات، ديدگاهها، خواسته‌هاي عمومي، احساس مسئوليت در قبال تامين منافع مردم و پذيرش ضرورت تحقيق در شيوه‌ها و روش‌هاي فعلي تلاش مي‌كند تا با اهداف برنامه ريزي شده و معقولي از طريق به كارگيري روش‌ها و تكنيك‌هاي ارتباطي و پژوهشي رابطه‌اي مستمر و پايدار با گروه‌هاي مورد نظر برقرار كنند. در اكثر تعريف‌هاي موجود مفاهيمي مانند ارتباط متقابل، منافع عموم، برنامه ريزي تحقيق، تفاهم متقابل، مديريت وجود دارد. به گونه‌اي كه اين مفاهيم را مي‌توان جزء مشخصه‌هاي رسمي روابط عمومي به شمار آورد.

۲- اهداف روابط عمومي:
الف- تعيين روابط موجود، در جوامع امروزي سازمان‌ها، موسسات اداري، مراكز علمي، يا نهاد‌هاي اجتماعي، سياسي، افتصادي و فرهنگي، ناچار از برقراري ارتباط و روابط گسترده‌اي با هم از يك سو و اقشار و گروه‌‌ها، صنف‌هاي متعدد از سوي ديگر هستند. به همين دليل شناخت و تعيين مهمترين و ضروري‌ترين نوع روابط با اشخاص حقيقي و حقوقي يكي از اهداف مشخص روابط عمومي‌ها محسوب مي‌شود.
ب- ارزيابي روابط عمومي، حيطه گسترده روابط اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي موجود در جوامع امروزي بطور مداوم و مستمر نيازمند بازنگري و ارزيابي است؛ تا همواره بهترين نتايج را به همراه داشته باشد. براي تحقق اين هدف شاغلان روابط عمومي، متخصصان و كارشناسان اين حوزه از طريق تحقيق، پژوهش و مطالعه كمي و كيفي به بررسي روابط موجود با گيرندگان پيام خود مي‌پردازند؛ تا همواره بهترين بازدهي و نتيجه را از اين شرايط كسب كنند.
ج- طراحي سياست‌هاي آگاهانه، برنامه ريزي شده و سنجيده، براي بهبود روابط و تحقق برنامه‌ها و اهداف يك سازمان نه تنها مديريت هر سازماني نيازمند آموزش، داشتن تخصص لازم و دريافت جديدترين اطلاعات در حوزه‌هاي مختلف روابط عمومي است، بلكه با بهره گيري از خلاقيت و ايده‌هاي جديد ساير كاركنان، زمينه براي طرح ديدگاه‌ها و پيشنهادات ضروري‌تر و مناسب‌تر فراهم مي‌شود استفاده از دانش روز و برقراري سيستم باز ارتباطي، بين رده‌هاي بالاي مديريتي و كاركنان مي‌تواند بستر مشاركت و همفكري براي رفع نيازهاي داخلي يك سازمان و بهترين شيوه‌ي ارتباط با گروه‌هاي مورد نظر را فراهم سازد.
د- طراحي سياست‌هاي اجرائي: اجراي برنامه ها و تحقق اهداف يك سازمان در گروه ارتباط روابط عمومي با ساير نهاد‌ها، موسسات و از جمله سازمان‌هاي ارتباطي است. زيرا روابط عمومي‌ها براي رسيدن به مهمترين اولويت‌هاي خود تلاش مي‌كنند، تا هرچه بيشتر با مخاطبان ارتباط برقرار كنند و يكي از مهمترين ابزارهاي تحقق برنامه‌ها و اهداف آنها تعامل و ارتباط با رسانه‌هاي جمعي است. كه رويارويي با مخاطبان انبوه را در جوامع امروزي به سهولت امكانپذير مي‌سازد. به همين دليل طراحي سياست‌هاي اجرايي، ارزيابي واقع‌بينانه از شرايط شناخت درست و دقيق منافع و نيازهاي مخاطبان، بهره گيري از امكانات بالفعل و تبديل به امكانات بالقوه و هماهنگي با آخرين دستاوردهاي علمي و پژوهشي در حوزه افكار عمومي مي‌تواند بهترين نتايج كوتاه مدت و درازمدت را به همراه داشته باشد.

۳- رسانه چيست؟ فرهنگ معين رسانه را وسيله‌اي براي ابلاغ خبر يا پيام تعريف مي‌كند. در حاليكه در فرهنگ عميد علاوه بر ارائه تعريف مشابه به طور مشخص برخي از رسانه‌هاي گروهي، همچون راديو، تلويزيون، و مطبوعات را مورد اشاره قرار مي‌دهد.
در كتاب الفباي ارتباطات در تعريف رسانه آمده است: رسانه را دست كم به دو معنا مي‌توان تعريف كرد. نخست در معني عام، رسانه بر روش و ابزار فني يا مادي تبديل شكل پيام و علامتي دلالت مي‌كند كه مناسب انتقال از يك مجاري معين هستند. در رسانه‌هاي جمعي از قبيل سينما، تلويزيون مي‌توان ميان شيوه‌هاي ارتباطي هر يك از اين‌ها تمايز قائل شد. اما رسانه در معناي محدودتر به واسطه‌ي انتقال علائم دلالت مي‌كند. مثل كاغذ. به طور مشخص مي‌توان ارتباطي كه از طريق رسانه‌هاي گروهي برقرار مي‌شود، ارتباط جمعي است؛ شامل برنامه‌هاي سرگرم كننده، انتشار اخبار و اطلاعات، موسسات دولتي يا شركت‌ةاي خصوصي براي خيل عظيمي از مخاطبان خود پخش مي‌كند. به عنوان نمونه مي‌توان از روزنامه‌ها، مجلات، راديو، تلويزيون، كتاب، سينما، نواهاي موسيقي، نرم‌افزارهاي يارانه‌اي... نام برد.

"جان فيسك" در يك تقسيم بندي كلي رسانه‌ها را به سه گروه تقسيم مي‌كند:
خويش نمون، به نظر او صدا، چهره و بدن (رسانه‌هاي خويش نمون) محسوب مي شوند. در واقع به نظر جان فيسك هر انساني يك رسانه به شمار مي‌آيد. و در كنش ها و واكنش‌هاي ارتباطي براي توليد پيام‌هاي كلامي و غير كلامي به خود متكي است.
باز نمون، نوشتن، نقاشي، عكاسي، آهنگ‌سازي، معماري، و ... در زمره رسانه‌هاي باز نمون هستند. (به واسطه اين‌ها باز نمون مي كنيم) كه هريك از قواعد و فنون خاصي پيروي مي‌كنند. اين رسانه‌ها مي‌توانند كنش‌هاي ارتباطي حاصل از رسانه‌هاي خويش نمون را ثبت و ماندگار كنند. همان گونه كه نوشتن يك متن باعث ماندگاري و ثبت يك گفتار مي‌شود. 
مكانيكي،رسانه‌هاي مكانيكي نيز كه براي انتقال كنش‌ها به كار مي‌روند با اتكا بر فن آوري به تكثير پيام در بين انبوه مخاطبان پراكنده و متنوع مي‌پردازند. و با صرف هزينه‌اي نه‌ چندان زياد امكان دريافت پيام‌هاي مختلف و گوناگون را از راديو تلويزيون، سينما، مطبوعات، ويدئو و غيره را فراهم مي‌كنند.

جلسه چهارم ۱۹/۰۱/۹۲

روابط عمومي به مثابه رسانه: رسانه ها را مي‌توان يكي از مهمترين منابع اطلاعاتي موجود در هر جامعه دانست كه با توليد و تكثير و انتشار پيام اطلاعات لازم و ضروري را در زمينه‌هاي مختلف همراه با تحليل‌ها و تفسيرهاي متعدد در اختيار مخاطب قرار مي‌دهند.
برخي از صاحبنظران نيز با استناد به نقش روابط عمومي در جامعه به عنوان يك منبع اطلاعات معتقدند كه روابط عمومي نيز رسانه‌اي است كه اطلاعات سازمان را پيرامون مسائل و موضوعات گوناگون به مخاطبان منتقل مي‌كند. به همين دليل روابط عمومي را مي‌توان يك منبع اطلاعي يا يك رسانه به شمار آورد. با اين ويژگي كه برخلاف رسانه‌هاي جمعي ارتباط با مخاطبان انبوه، متنوع، نامتجانس و پراكنده تنها يك روابط عمومي محسوب نمي‌شود. و در كنار آن تحقق اهداف يك سازمان ايجاب مي‌كند كه روابط ميان فردي و گروهي نيز حوزه‌هاي ديگري از فضاي ارتباطي آن را تشكيل دهد.

فصل دوم، روابط عمومي رسانه‌اي در مدل‌ها و نظريه‌هاي ارتباطي

يك مدل ارتباطي چيست؟ استفاده از مدل‌ در رشته‌هایی همچون صنايع، عمران، معماري و غيره پيشينه ديرينه دارد. به طور كلي مدل‌ها، امكان بررسي منظم براي محققان را فراهم مي‌كنند تا، پيش از ساخت و توليد نمونه‌هاي اصلي، امكان آشنايي با نقاط قوت و ضعف مثلا يك هواپيما يك ساختمان تونل، سد... مهيا شود. مدل‌هاي ارتباطي به تشريح عناصر و ساخت اين عناصر در فراگرد ارتباط مي‌پردازند و همچون علوم تجربي در علوم ارتباطات نيز مورد استفاده علمي قرار مي‌گيرد.

الف) جريان دو مرحله‌اي اطلاعات: "پل لازر سدرت" و "كاتز" يكي از مدل‌هاي قديمي در توضيح ارتباطات را، ارائه كرده‌اندكه به محيط اجتماعي فراهم كننده اطلاعات براي مخاطبان از يك سو و رسانه‌هاي جمعي به عنوان مهمترين وسايل دريافت اين اطلاعات از سوي ديگر تاكيد مي كند. در اين فراگرد ارتباطي، پيامها به وسيله‌ي ارتباط جمعي و به كمك ارتباط ميان فردي، از منابع توليد كننده به مخاطبان منتقل مي‌شود.
براساس تحقيقي كه "لازر-سدرت" در سال ۱۹۴۴ در خصوص تاثير برنامه‌هاي راديويي بخش كشاورزي راديو امريكا انجام داد؛ به اين نتيجه رسيد كه رسانه‌هاي جمعي بيشتر از عامه مردم، رهبران فكري را تحت تاثير قرار مي‌دهند. و اين رهبران طي جريان دو مرحله‌اي ارتباط و به كمك ارتباط ميان فردي بر پيروان خود تاثير مي‌گذارند.
در اين مدل، رهبران فكري به افرادي اطلاق مي‌شود كه در حوزه‌هاي گوناگون به عنوان متخصص  و صاحب نظر شناخته شده‌اند. و مي‌توانند در ارائه راهكارهايي براي توليد پيامهاي مناسب با نيازها و درك اكثريت مخاطبان سودمند باشند. اين پيامها پس از عبور از رسانه‌هاي گروهي و يا انتقال از طريق روابط عمومي‌ها، در اختيار پيامگران قرار مي‌گيرد. توجه به اين نكته در روابط عمومي‌ها، به تسهيل ارتباط موثر آنها با مخاطبان كمك مي كند.

ب) مدل ارتباطي "وست لي و مك لين": اين مدل بر تشريح يك نظام ارتباطي متمركز است.
در اين مدل سه نقش وجود دارد.
نقش جانبداري يا (A) متعلق به شخصيت هاي حقيقي و حقوقي است كه در صدد هستند تا افراد محيط را به صورت مستقيم يا غير مستقيم تحت تاثير و نفوذ خود قرار دهند. از ويژگي‌هاي مهم اين نقش، هدفمند بودن آن است. نقش "A" يا جانبداري را در زندگي امروزي مي‌توان در قالب احزاب سياسي، روابط عمومي‌ها، سازمان‌هاي ارتباطي و يا افراد هدفمندي جستجو كرد. كه با برنامه‌ ريزي و مطالعه براي تحقق اهداف از پيش تعيين شده فعاليت مي‌كنند.
دومين نقش عموما به افراد حاضر در رسانه‌هاي جمعي يا سازمان‌ ارتباطي كه كار اطلاع رساني را به عهده دارند تعلق دارد. كه با عنوان نقش مجزا يا "C" مشخص مي‌شوند. اگر چه كار مهم افراد در نقش مجزا يا "C" فراهم كردن اطلاعات براي مخاطبان و در نتيجه آگاه كردن آنها نسبت به شرايط، رويدادها، حوادث و غيره است؛ اما در مقايسه با نقش صاحبان "A" به ميزان كمتري هدفمند است و از اين رو با تابعيت از احزاب سياسي، روابط عمومي، سازمان ها، موسسات و غيره به عنوان واسطه‌اي ميان "A" و "B" يا مخاطبان قرار مي‌گيرند و كار انتقال پيام را از "A" به "B" (از جانبداري به مخاطبان) بر عهده دارند.

جلسه پنجم ۲۶/۰۱/۹۲ ادامه مبحث قبل..

در يك فرايند ارتباطي اگر چه "C" در مقايسه با "A" از هدفمندي كمتري برخوردار است اما در ارتباط با "B" نيز به منافع فردي و خصوصي خود بهاي كمتري مي‌دهد. و در صدد حفظ اهداف و منافع خصوصي و شخصي خود نيست.
همانگونه كه گفته شد "B" يا مخاطبان مي‌توانند در جايگاه خواننده، بيننده و شنونده قرار گيرند و نقش يا نقش رفتاري را در اين مدل به خود اختصاص مي‌دهند.

مدل دروازه‌باني خبر: مفهوم دروازه باني خبر كه به طور پيوسته در مطالعات ارتباط جمعي مورد استفاده قرار گرفته مبتي بر اعمال نظر و سليقه سازمان‌هاي ارتباطي در انتخاب، تغيير و حذف جنبه‌هايي از خبر و اطلاعات است كه براي انتشار گزينش شدند؛ اولين بار توسط "لويت" به كار برده شد.
"لويت" معتقد بود كه مفهوم دروازه‌باني مي‌تواند براي موقعيت‌هاي ارتباطي به كار رود. و  در اين موقعيت مورد گزينش قرار بگيرد. در اين مدل، اطلاعات با عبور از كانال‌هايي كه داراي منطقه دروازه هستند و مخاطباني هستند كه در اين مناطق گزينشي بر اساس معيارها و مقررات درون سازماني و يا برون سازماني صورت مي گيرد. اگر چه همواره بر بي‌طرفي و عدم سو‌گيري مراكز و افراد تصميم گيرنده در گزينش اطلاعات تاكيد مي‌شود، اما همان گونه كه گفته شد سليقه‌هاي شخصي تصميم گيرندگان و عوامل درون سازماني علاوه بر خطوط قرمز و محدوديت‌هاي اجتماعي سياسي و فرهنگي در انتخاب اطلاعات موثرند.

"بايت" محقق امريكايي بعد‌ها به استفاده از اصطلاح دروازه‌باني به تشريح جريان اخبار در وسايل ارتباط جمعي پرداخت و با تمركز بر عمل كرد يك روزنامه محلي امريكايي در سال ۱۹۵۰ مدل دروازه‌باني خبر را بر اساس انتخاب آن بخش از اخبار و اطلاعاتي كه سرانجام در اختيار مخاطبان قرار مي‌گيرد ارائه كرد.

اخبار و اطلاعات ---------- رسانه‌هاي گروهي و روابط عمومي ------------ مخاطبان

نظريه ارتباطي چيست؟ در تعريف نظريه گفتند كه مجموعه يكپارچه از روابط است كه سطح معيني از اعتبار را بدست مي‌دهد. و در اصل روابط ميان فعاليت‌هاي مشاهده شده را تفسير و تبيين مي‌كند. به طور كلي نظريه‌هاي ارتباطي به درك، شناخت، برداشت و تفسير ما از ارتباط انساني و جمعي معنا مي‌بخشد. و مي‌تواند به عنوان راهنماي ما براي جذب بهتر و بيشتر پيام‌هاي رسانه‌اي و انساني عمل كند.

نظريه برچسب سازي چيست؟ براساس اين نظريه يك موضوع خبري از طريق رسانه‌هاي جمعي مردم و نخبگان سياسي، بيش از حد مورد توجه قرار مي‌گيرد و به عبارت ديگر دست‌اندركاران حوزه‌ي رسانه‌ها با گزينش و انتخاب موضوع هاي خبري و چگونگي تفسير و پوشش آنها به طور غير مستقيم اولويت‌هاي اطلاعاتي و خبري مردم را ظنين مي‌افكنند. و از ميان آنبوه رويدادهاي قابل ارائه، به كمك ابزارهايي همچون، انتخاب تيترهاي بزرگ و چاپ در صفحه‌ي اول، انتخاب عكس، استفاده از رنگ و غيره، رويدادهاي مورد نظر خود را در مطبوعات بررسي مي كنند.
"كپلر" معتقد است رسانه‌ها نمي‌توانند به مردم بگويند كه چگونه فكر كنند. اما مي‌توانند آنها را در مسيري قرار دهند ك براي آنها تعيين مي‌كنند به چه فكر كنند.

نظريه برجسته سازي سياسي، فراگردي است كه طي آن اعضاي دولت يا كارمندان رسمي، بنابر هدفي تعيين و انتخاب شوند. به طور كلي به نظر مي‌رسد كه برجسته سازي رسانه‌اي همگاني بر روي برجسته سازي همكاني و سياسي تاثير گذار است.

نظريه وابستگي رسانه‌اي، اين مطالعات نشان مي‌دهند تنها زماني راسانه‌ها مي‌توانند به مردم بگويند كه چگونه فكر كنند كه ذهن‌انان در مورد يك موضوع يا رويداد خالي از اطلاعات باشد. در اين گونه موارد علاوه بر اينكه رسانه‌ها به مردم مي‌گويند كه به چه موضوعي فكر كنند بلكه نحوه چگونه انديشيدن به آن موضوع را نيز تعيين مي‌كنند.

نظريه آرايشي، در اين نظريه به تمهيداتي كه رسانه‌ها براي نحوه‌ي ارائه انتخاب آمار، ارقام و اطلاعات، جلوه‌هاي آشكار و پنهان يك پيام، همچون نوع كلمات مورد استفاده، جنبه‌هاي بصري و آرايه‌هاي هنري و غيره دست مي‌زنند، اشاره مي‌‌شود. براساس آن اخبار و اطلاعات در نهايت در قالب يك سناريو از پيش تعيين شده در اختيار مخاطب قرار مي‌گيرد.

نظريه كاشت، در اين نظريه رسانه‌هاي گروهي به ويژه تلويزيون به ارائه پيامهايي همسو و زنجيرواري گرايش دارند تا بر نتايجي يكسان و مشابه به صورت مداوم و تكراري تاكيد كنند. از اين رو تلويزيون را مي‌توان در شكل‌گيري عقايد، انديشه‌ها و افق فكري مخاطبان بسيار موثر دانست.

نظريه مارپيچ سكوت، اين نظريه را نظريه‌اي براي شكل‌گيري افكار مي‌گويند. كه در آن رسانه‌ها قدرت تاثير گذاري زيادي دارند. به عقيده‌ي "نيومن" رسانه‌ها با ارائه تصويري منسجم از يك حادثه، رويداد يا اتفاق معمولا به توافق نظر مي‌رسند. به گونه‌اي كه در تصوير ارائه شده جزئيات و نكات كوچك نيز با موضوع رسانه‌ها منطبق و همسو است. اين تصوير ذهنيت مخاطبان را در موزد موضوع شكل مي‌دهد و از آن جايي كه رسانه‌ها با انبوه مخاطبان سر و كار دارند پس مي‌توان از شكل‌گيري يك نظر و ديدگاه مشترك در بين اكثر مخاطبان سخن گفت.

فصل سوم: رسانه‌ها و افكار عمومي

ابداع افكار عمومي را به "روسو" فيلسوف فرانسوي نسبت مي‌دهند. از نظر روسو بيان جمعي ارزش‌هاي اخلاقي و اجتماعي ملت، احساسات و اعتقادات مشترك را مي‌توان افكار عمومي نام برد. پيدايش افكار عمومي به عنوان نيروي سياسي با ايجاد و رشد طبقه متوسط نهادهاي دمكراتيك رشد سواد آموزي و رسانه‌هاي گروهي همراه بود. به عقيده هابر ماس" عمده‌ترين رويداد‌هايي كه در شكل‌گيري و تغيير افكار عمومي تاثير گذار بود؛ كشف و گسترش فن‌اوري چاپ كه شرط لازم و اصلي نشر آگاهي‌ها و افكار نو را امكان پذير كرد. هرماس" همچنين انتشار روزنامه‌ها را زمينه ساز شكل‌گيري فضاي تازه مي‌داند كه در آن مطبوعات به نهادهاي واقعي براي اقشار مختلف از جمله طبقه متوسط تقديم مي‌شود تا برخي از افراد متعلق به اين طبقه به عنوان نماينده وجدان عمومي با زبان نوشتاري و از طريق روزنامه‌ها، حرفها و نظرات مردم را منعكس كنند.

"تارد" به نظر تارد مطبوعات داراي قدرت زيادي هستند ك از صنعت چاپ و تلگراف ناشي مي‌شود. او اساسا حيات عموم را وابسته به مطبوعات مي‌داند. به نظر چارلز كولي افراد يك ملت براي شناسايي مشتركات فكري، افكار خود را با هم در ميان مي‌گذارند و به اين طريق تفكر يك گروه به مجموعه سازمان يافته‌اي تبديل مي‌شود.

رسانه و افكار قالبي: اين افكار اغلب بدون آن كه درستي و نادرستي آنها روشن شده باشد منتشر مي‌شود. و با پيشداوري ارتباط تنگاتنگ دارد. به نظر آنتوني گيلنز" مردم از طريق كاربرد افكار قالبي به تعصبات خود ميدان مي‌دهند. در اين گونه مواقع معقولات فكري آنها بيشتر بر پايه‌ي اطلاعات غلط و انعطاف ناپذير بنا مي‌شود. تفكر قالبي مي‌تواند در مورد يك نژاد، مذهب، قوميت، جنسيت و غيره در برهه‌‌اي از زمان شكل بگيرد و تداوم داشته باشد. افكار قالبي را مي‌توان در ايران جستجو كرد. به نظر مي‌رسد بيشترين عامل شكل گيري اين افكار تفاوت‌هاي عمومي و فرهنگي باشد. معمولا در قالب لطيفه‌ها بيان مي‌شود.

رسانه و شفافيت افكار عمومي: اگر در جامعة‌اي رسانه‌هاي متكثري وجود داشته باشد مي‌توان گفت افكار عمومي مي‌تواند نظر خود را در لواي نشريات بيان كند. و ايده‌هاي شفاف را مطرح سازد. ولي اگر در جامعه‌اي نشريات صرفا دولتي باشد. و از بودجه‌هاي دولتي استفاده كند، هيچگاه‌نمي‌تواند فضاي جامعه را به صورت شفاف بيان كند.

روابط عمومي رسانه و مديريت بحران:

 بحران چيست؟ بحران را مي‌توان امور قابل پيش بيني برنامه ريزي نشده توصيف كرد. كه در هر زماني ممكن است براي فرد يا سازمان روي دهد. با اين حال انتشار يك بحران جرياني است كه نياز به وقت كافي دارد. بحران يك شبه پديد نمي‌آيد بلكه مبسوق به گذشته مي‌باشد. و اكنون بحران خود را آشكار مي‌كند.

 

سوالهای خیلی مهم درس ارتباط با رسانه که هنگام درس دادن در کلاس استاد به اهمیت آنها اشاره می کردند و می گفتند که می تواند سوال امتحانی باشد. لطفا این قسمت را وقت بیشتر برایش بگذارید و با تاکید بیشتری بخوانید.

1- یکی از اهداف روابط عمومی را توضیح دهید.

الف- تعيين روابط موجود، در جوامع امروزي سازمان‌ها، موسسات اداري، مراكز علمي، يا نهاد‌هاي اجتماعي، سياسي، افتصادي و فرهنگي، ناچار از برقراري ارتباط و روابط گسترده‌اي با هم از يك سو و اقشار و گروه‌‌ها، صنف‌هاي متعدد از سوي ديگر هستند. به همين دليل شناخت و تعيين مهمترين و ضروري‌ترين نوع روابط با اشخاص حقيقي و حقوقي يكي از اهداف مشخص روابط عمومي‌ها محسوب مي‌شود.
ب- ارزيابي روابط عمومي، حيطه گسترده روابط اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي موجود در جوامع امروزي بطور مداوم و مستمر نيازمند بازنگري و ارزيابي است؛ تا همواره بهترين نتايج را به همراه داشته باشد. براي تحقق اين هدف شاغلان روابط عمومي، متخصصان و كارشناسان اين حوزه از طريق تحقيق، پژوهش و مطالعه كمي و كيفي به بررسي روابط موجود با گيرندگان پيام خود مي‌پردازند؛ تا همواره بهترين بازدهي و نتيجه را از اين شرايط كسب كنند.
ج- طراحي سياست‌هاي آگاهانه، برنامه ريزي شده و سنجيده، براي بهبود روابط و تحقق برنامه‌ها و اهداف يك سازمان نه تنها مديريت هر سازماني نيازمند آموزش، داشتن تخصص لازم و دريافت جديدترين اطلاعات در حوزه‌هاي مختلف روابط عمومي است، بلكه با بهره گيري از خلاقيت و ايده‌هاي جديد ساير كاركنان، زمينه براي طرح ديدگاه‌ها و پيشنهادات ضروري‌تر و مناسب‌تر فراهم مي‌شود استفاده از دانش روز و برقراري سيستم باز ارتباطي، بين رده‌هاي بالاي مديريتي و كاركنان مي‌تواند بستر مشاركت و همفكري براي رفع نيازهاي داخلي يك سازمان و بهترين شيوه‌ي ارتباط با گروه‌هاي مورد نظر را فراهم سازد.
د- طراحي سياست‌هاي اجرائي: اجراي برنامه ها و تحقق اهداف يك سازمان در گروه ارتباط روابط عمومي با ساير نهاد‌ها، موسسات و از جمله سازمان‌هاي ارتباطي است. زيرا روابط عمومي‌ها براي رسيدن به مهمترين اولويت‌هاي خود تلاش مي‌كنند، تا هرچه بيشتر با مخاطبان ارتباط برقرار كنند و يكي از مهمترين ابزارهاي تحقق برنامه‌ها و اهداف آنها تعامل و ارتباط با رسانه‌هاي جمعي است. كه رويارويي با مخاطبان انبوه را در جوامع امروزي به سهولت امكانپذير مي‌سازد. به همين دليل طراحي سياست‌هاي اجرايي، ارزيابي واقع‌بينانه از شرايط شناخت درست و دقيق منافع و نيازهاي مخاطبان، بهره گيري از امكانات بالفعل و تبديل به امكانات بالقوه و هماهنگي با آخرين دستاوردهاي علمي و پژوهشي در حوزه افكار عمومي مي‌تواند بهترين نتايج كوتاه مدت و درازمدت را به همراه داشته باشد.

2- یکی از تقسیم بندی های جان فیسک را در باب رسانه ها بنویسید.

"جان فيسك" در يك تقسيم بندي كلي رسانه‌ها را به سه گروه تقسيم مي‌كند:
خويش نمون، به نظر او صدا، چهره و بدن (رسانه‌هاي خويش نمون) محسوب مي شوند. در واقع به نظر جان فيسك هر انساني يك رسانه به شمار مي‌آيد. و در كنش ها و واكنش‌هاي ارتباطي براي توليد پيام‌هاي كلامي و غير كلامي به خود متكي است.
باز نمون، نوشتن، نقاشي، عكاسي، آهنگ‌سازي، معماري، و ... در زمره رسانه‌هاي باز نمون هستند. (به واسطه اين‌ها باز نمون مي كنيم) كه هريك از قواعد و فنون خاصي پيروي مي‌كنند. اين رسانه‌ها مي‌توانند كنش‌هاي ارتباطي حاصل از رسانه‌هاي خويش نمون را ثبت و ماندگار كنند. همان گونه كه نوشتن يك متن باعث ماندگاري و ثبت يك گفتار مي‌شود. 
مكانيكي، رسانه‌هاي مكانيكي نيز كه براي انتقال كنش‌ها به كار مي‌روند با اتكا بر فن آوري به تكثير پيام در بين انبوه مخاطبان پراكنده و متنوع مي‌پردازند. و با صرف هزينه‌اي نه‌چندان زياد امكان دريافت پيام‌هاي مختلف و گوناگون را از راديو تلويزيون، سينما، مطبوعات، ويدئو و غيره را فراهم مي‌كنند.

3- نظریه ارتباطی را تعریف کنید.

در تعريف نظريه گفتند كه مجموعه يكپارچه از روابط است كه سطح معيني از اعتبار را بدست مي‌دهد. و در اصل روابط ميان فعاليت‌هاي مشاهده شده را تفسير و تبيين مي‌كند. به طور كلي نظريه‌هاي ارتباطي به درك، شناخت، برداشت و تفسير ما از ارتباط انساني و جمعي معنا مي‌بخشد. و مي‌تواند به عنوان راهنماي ما براي جذب بهتر و بيشتر پيام‌هاي رسانه‌اي و انساني عمل كند.

4- نظریه برچسب سازی را تعریف کنید.

براساس اين نظريه يك موضوع خبري از طريق رسانه‌هاي جمعي مردم و نخبگان سياسي، بيش از حد مورد توجه قرار مي‌گيرد و به عبارت ديگر دست‌اندركاران حوزه‌ي رسانه‌ها با گزينش و انتخاب موضوع هاي خبري و چگونگي تفسير و پوشش آنها به طور غير مستقيم اولويت‌هاي اطلاعاتي و خبري مردم را ظنين مي‌افكنند. و از ميان انبوه رويدادهاي قابل ارائه، به كمك ابزارهايي همچون، انتخاب تيترهاي بزرگ و چاپ در صفحه‌ي اول، انتخاب عكس، استفاده از رنگ و غيره،رويدادهاي مورد نظر خود را در مطبوعات بررسي مي كنند.

5- نظریه آرایشی را توضیح دهید.

در اين نظريه به تمهيداتي كه رسانه‌ها براي نحوه‌ي ارائه انتخاب آمار، ارقام و اطلاعات، جلوه‌هاي آشكار و پنهان يك پيام، همچون نوع كلمات مورد استفاده، جنبه‌هاي بصري و آرايه‌هاي هنري و غيره دست مي‌زنند، اشاره مي‌‌شود. براساس آن اخبار و اطلاعات در نهايت در قالب يك سناريو از پيش تعيين شده در اختيار مخاطب قرار مي‌گيرد.

6- در باب رسانه و شفافيت افكار عمومي توضیح دهید.

اگر در جامعة‌اي رسانه‌هاي متكثري وجود داشته باشد مي‌توان گفت افكار عمومي مي‌تواند نظر خود را در لواي نشريات بيان كند. و ايده‌هاي شفاف را مطرح سازد. ولي اگر در جامعه‌اي نشريات صرفا دولتي باشد. و از بودجه‌هاي دولتي استفاده كند، هيچگاه‌نمي‌تواند فضاي جامعه را به صورت شفاف بيان كند.

7- رابطه رسانه‌ و افكار عمومي را توضیح دهید.

ابداع افكار عمومي را به "روسو" فيلسوف فرانسوي نسبت مي‌دهند. از نظر روسو بيان جمعي ارزش‌هاي اخلاقي و اجتماعي ملت، احساسات و اعتقادات مشترك را مي‌توان افكار عمومي نام برد. پيدايش افكار عمومي به عنوان نيروي سياسي با ايجاد و رشد طبقه متوسط نهادهاي دمكراتيك رشد سواد آموزي و رسانه‌هاي گروهي همراه بود. به عقيده هابر ماس" عمده‌ترين رويداد‌هايي كه در شكل‌گيري و تغيير افكار عمومي تاثير گذار بود؛ كشف و گسترش فن‌اوري چاپ كه شرط لازم و اصلي نشر آگاهي‌ها و افكار نو را امكان پذير كرد. هابرماس" همچنين انتشار روزنامه‌ها را زمينه ساز شكل‌گيري فضاي تازه مي‌داند كه در آن مطبوعات به نهادهاي واقعي براي اقشار مختلف از جمله طبقه متوسط تقديم مي‌شود تا برخي از افراد متعلق به اين طبقه به عنوان نماينده وجدان عمومي با زبان نوشتاري و از طريق روزنامه‌ها، حرفها و نظرات مردم را منعكس كنند.

8- تشکیل ستاد خبری و روابط عمومي را تشریح کنید.

رسانه ها را مي‌توان يكي از مهمترين منابع اطلاعاتي موجود در هر جامعه دانست كه با توليد و تكثير و انتشار پيام اطلاعات لازم و ضروري را در زمينه‌هاي مختلف همراه با تحليل‌ها و تفسيرهاي متعدد در اختيار مخاطب قرار مي‌دهند.
برخي از صاحبنظران نيز با استناد به نقش روابط عمومي در جامعه به عنوان يك منبع اطلاعات معتقدند كه روابط عمومي نيز رسانه‌اي است كه اطلاعات سازمان را پيرامون مسائل و موضوعات گوناگون به مخاطبان منتقل مي‌كند. به همين دليل روابط عمومي را مي‌توان يك منبع اطلاعي يا يك رسانه به شمار آورد. با اين ويژگي كه برخلاف رسانه‌هاي جمعي، ارتباط با مخاطبان انبوه، متنوع، نامتجانس و پراكنده، تنها يك روابط عمومي محسوب نمي‌شود. و در كنار آن تحقق اهداف يك سازمان ايجاب مي‌كند كه روابط ميان فردي و گروهي نيز حوزه‌هاي ديگري از فضاي ارتباطي آن را تشكيل دهد.

9- در باره ی دروازه‌باني خبر توضیح دهید. مفهوم دروازه باني خبر كه به طور پيوسته در مطالعات ارتباط جمعي مورد استفاده قرار گرفته مبتي بر اعمال نظر و سليقه سازمان‌هاي ارتباطي در انتخاب، تغيير و حذف جنبه‌هايي از خبر و اطلاعات است كه براي انتشار گزينش شدند؛ و اولين بار توسط "لويت" به كار برده شد.
"لويت" معتقد بود كه مفهوم دروازه‌باني مي‌تواند براي موقعيت‌هاي ارتباطي به كار رود. و  در اين موقعيت مورد گزينش قرار بگيرد. در اين مدل، اطلاعات با عبور از كانال‌هايي كه داراي منطقه دروازه هستند و در اين مناطق، گزينشي بر اساس معيارها و مقررات درون سازماني و يا برون سازماني صورت مي گيرد. اگر چه همواره بر بي‌طرفي و عدم سو‌گيري مراكز و افراد تصميم گيرنده در گزينش اطلاعات تاكيد مي‌شود، اما همان گونه كه گفته شد سليقه‌هاي شخصي تصميم گيرندگان و عوامل درون سازماني علاوه بر خطوط قرمز و محدوديت‌هاي اجتماعي سياسي و فرهنگي در انتخاب اطلاعات موثرند.

10- در باره رسانه و افكار قالبي توضیح دهید.

اين افكار اغلب بدون آن كه درستي و نادرستي آنها روشن شده باشد منتشر مي‌شود. و با پيشداوري ارتباط تنگاتنگ دارد. به نظر آنتوني گيلنز" مردم از طريق كاربرد افكار قالبي به تعصبات خود ميدان مي‌دهند. در اين گونه مواقع معقولات فكري آنها بيشتر بر پايه‌ي اطلاعات غلط و انعطاف ناپذير بنا مي‌شود. تفكر قالبي مي‌تواند در مورد يك نژاد، مذهب، قوميت، جنسيت و غيره در برهه‌‌اي از زمان شكل بگيرد و تداوم داشته باشد. افكار قالبي را مي‌توان در ايران جستجو كرد. به نظر مي‌رسد بيشترين عامل شكل گيري اين افكار تفاوت‌هاي عمومي و فرهنگي باشد. معمولا در قالب لطيفه‌ها بيان مي‌شود. 11- چه رسانه ای در مواقع بحران مناسب می باشد؟
اگرچه در مواقع بحران رسانه ها به پوشش خبری موضوع می پردازند اما به نظر می رسد که از میان رسانه های موجود رادیو و اینترنت مناسبترند. رادیو به دلیل ارسال اطلاع رسانی سریع به گوشه و کنار و دورترین نقاط، و اینترنت به دلیل ارائه نامحدود اطلاعات، به روز کردن سریع آن و دکر جزئیات، مناسب هستند. البته نباید نقش مطبوعات و تلویزیون را نیز فراموش کرد. روابط عمومی ها تلاش می کنند از رسانه ها برای اطلاع رسانی استفاده کنند. به واسطه رسانه ها آنها می توانند بحران را کنترل کنند.

12- نظر خود را در باب ارتباط رسانه با توده مردم شرح دهید.